|
B艂臋kitne fakty - 聹wiatowe dane o wodzie Ponad 2,4 mld ludzi na 聹wiecie nie ma dost臋pu do urz拧dze艅 sanitarnych.
l 1,1 mld ludzi nie ma bezpiecznego i 艂atwego dost臋pu do zaopatrzenia w wod臋.
Ponad 2,2 mld ludzi w krajach rozwijaj拧cych si臋 umiera z powodu trudno聹ci w zaopatrzeniu w s艂odk拧 wod臋. Dotyczy to w szczeg贸lno聹ci dzieci: oko艂o 6 tys. dzieci umiera ka偶dego dnia na choroby, kt贸rym mo偶na zapobiec dzi臋ki poprawie jako聹ci wody i warunk贸w sanitarnych. Na te choroby zapada w sumie rocznie ponad 250 mln ludzi.
l W ci拧gu 50 ostatnich lat spo偶ycie wody niemal si臋 podwoi艂o. Dziecko urodzone w kraju rozwini臋tym spo偶ywa od 30 do 50 razy wi臋cej wody ni偶 dziecko z kraju rozwijaj拧cego si臋.
l Mimo 偶e s艂odka woda jest cz艂owiekowi niezb臋dna do 偶ycia, jej zasoby s拧 nier贸wnomiernie roz艂o偶one. Woda pokrywa 70 proc. powierzchni naszego globu, ale s拧 to w wi臋kszo聹ci (97,5 proc.) morza i oceany. Pozosta艂拧 cz臋聹膰 - 2,5 proc. - pokrywaj拧 zasoby s艂odkiej wody, z tym 偶e spora cz臋聹膰 tej powierzchni przypada na tzw. lodowe czapy w rejonach polarnych i wysokich g贸rach. Tylko oko艂o 1 proc. 聹wiatowych zasob贸w wody s艂odkiej mo偶e by膰 bezpo聹rednio wykorzystany.
l Oko艂o 70 proc. zu偶ycia s艂odkiej wody na 聹wiecie przypada na rolnictwo. Jednak z powodu niskiej sprawno聹ci system贸w irygacyjnych straty wody w tym sektorze si臋gaj拧 a偶 60 proc. Decyduje o tym proces parowania wody lub jej wt贸rny odp艂yw do rzek i z艂贸偶 wody gruntowej.
l Cofanie si臋 z艂贸偶 wody wykorzystywanej do nawadniania p贸l zwi臋kszy艂o si臋 od 1980 roku o oko艂o 60 proc.
l Cofanie si臋 z艂贸偶 wody ros艂o ponad dwukrotnie szybciej ni偶 liczba ludno聹ci. Og贸艂em, spo偶ycie wody wzros艂o w XX wieku sze聹ciokrotnie.
l Straty wody spowodowane wyciekami, nielegalnymi przy艂拧czami do sieci wodoci拧gowej i marnotrawstwem wody odpowiadaj拧 prawie po艂owie obj臋to聹ci wody wykorzystywanej do picia przez mieszka艅c贸w kraj贸w rozwijaj拧cych si臋.
l Oko艂o 90 proc. 聹ciek贸w komunalnych i 70 proc. 聹ciek贸w przemys艂owych nie przechodzi procesu oczyszczania, co cz臋sto powoduje ska偶enie wody zdatnej do picia.
l Ekosystemy w贸d 聹r贸dl拧dowych uleg艂y powa偶nej degradacji. Znikn臋艂a z powierzchni Ziemi prawie po艂owa obszar贸w bagiennych i mokrade艂. Podobny los spotka艂 ponad 20 proc. gatunk贸w organizm贸w 偶yj拧cych w s艂odkowodnych ekosystemach.
l W wielu regionach 聹wiata dynamika zu偶ycia w贸d gruntowych przewy偶sza tempo naturalnego odtwarzania ich zasob贸w. Konsekwencj拧 jest ci拧g艂e opadanie poziomu w贸d gruntowych. Cz臋stym zjawiskiem w przypadku niekt贸rych rzek jest ich wysychanie w dolnym biegu.
l Po艂ow臋 艂贸偶ek szpitalnych na 聹wiecie zajmuj拧 osoby cierpi拧ce na choroby spowodowane brakiem czystej wody.
l W latach 90. ubieg艂ego wieku 835 milion贸w mieszka艅c贸w kraj贸w rozwijaj拧cych si臋 zyska艂o dost臋p do nieska偶onej, czystej wody.
W tym samym czasie 784 miliony zyska艂o dost臋p do urz拧dze艅 sanitarnych.
l Do 2025 roku 2/3 populacji (szacunkowo ok. 5,5 mld ludzi) b臋dzie zamieszkiwa膰 kraje, w kt贸rych wyst臋puje umiarkowany b拧d聼 powa偶ny deficyt wody.
l Wed艂ug najbardziej pesymistycznych prognoz do roku 2050 siedem mld ludzi w 60 krajach b臋dzie cierpie膰 z powodu niedoboru wody. Wed艂ug optymistycznych prognoz, b臋d拧 to dwa mld w 48 krajach.
l W ci拧gu najbli偶szych 20 lat przeci臋tna ilo聹膰 wody przypadaj拧ca na jednego mieszka艅ca zmniejszy si臋 o jedn拧 trzeci拧.
l Przewiduje si臋, 偶e do 2025 roku ilo聹膰 wody zmniejszy si臋 o 50 proc. w krajach rozwijaj拧cych si臋 i o 18 proc. w krajach uprzemys艂owionych.
Powy偶sze dane zebrano
w ministerstwie 聹rodowiska
Tekst by艂 opublikowany w miesi臋czniku LOP "Przyroda Polska" w styczniu 2004 roku
Walentyna Rakiel-Czarnecka |