|
Tydzie艅 dobrego chleba i zdrowego stylu zycia w szkole 2014 Fundacja Dobre 呕ycie apeluje: Zorganizujmy w szkole „Tydzie艅 dobrego chleba i zdrowego stylu 偶ycia w szkole 2014”
Fundacja Dobre 呕ycie zaprasza do udzia艂u w tegorocznej, sz贸stej ju偶 edycji „Tygodnia dobrego chleba i zdrowego stylu 偶ycia”, kt贸ry zaplanowali艣my w terminie 16-23 pa藕dziernika 2014 roku.
Fundacja Dobre 呕ycie zaprasza do udzia艂u w tegorocznej, sz贸stej ju偶 edycji „Tygodnia dobrego chleba i zdrowego stylu 偶ycia”, kt贸ry zaplanowali艣my w terminie 16-23 pa藕dziernika 2014 roku.
Celem projektu jest zach臋cenie, zainspirowanie, zmotywowanie szk贸艂 i innych plac贸wek do podj臋cia dzia艂a艅 edukacyjnych upowszechniaj膮cych zdrowe od偶ywianie, zdrowy styl 偶ycia oraz aktywno艣膰 ruchow膮. Impulsem, zach臋t膮 i pomoc膮 dla szk贸艂 poza informacj膮 o kampanii jest pakiet wiedzy, przygotowany w formie ksi膮偶ek i artyku艂贸w, zamieszczonych na stronie internetowej www.rakiel-czarnecka.pl, o chlebie najwi臋cej w zak艂adce "chleb". W zak艂adce "Multimedia" jest zawieszona najnowsza ksi膮偶ka - "Tydzie艅 dobrego chleba i zdrowego stylu 偶ycia w szkole 2014". Prosz臋 pobiera膰 i korzysta膰.
Pragniemy poprzez kampani臋 zwr贸ci膰 uwag臋 na problem chleba, a tak偶e podnie艣膰 艣wiadomo艣膰 m艂odych konsument贸w na temat zdrowotnych w艂a艣ciwo艣ci chleba na zakwasie, wypiekanego tradycyjnymi metodami oraz znaczenia zdrowego stylu 偶ycia dla zachowania zdrowia.
„Tydzie艅” jest okazj膮, aby zastanowi膰 si臋 nad swoj膮 diet膮, przeprowadzi膰 przegl膮d szkolnych sklepik贸w, pozna膰 zasady prawid艂owego 偶ywienia oraz znaczenie ruchu dla zdrowia.
Sk膮d termin kampanii – zapytacie. Ot贸偶 Mi臋dzynarodowy Rzemie艣lniczy Zwi膮zek Piekarzy i Cukiernik贸w (UIB) na pocz膮tku lat 90-tych XX wieku ustanowi艂 Mi臋dzynarodowy Dzie艅 Chleba, kt贸ry jest obchodzony zawsze 16 pa藕dziernika. Dlatego wybrali艣my t臋 dat臋.
Dlaczego chleb? Z uwagi na fakt, 偶e chleb jest podstawowym sk艂adnikiem naszej diety, racjonalna jest propozycja, aby uwaga uczestnik贸w kampanii skupiona zosta艂a na tym w艂a艣nie produkcie. W tym roku szczeg贸lny nacisk k艂adziemy na zmotywowanie m艂odych ludzi do spo偶ywania wi臋kszej ilo艣ci chleba, w tym g艂贸wnie z ziarna z pe艂nego przemia艂u, 偶ytniego, na zakwasie oraz innych produkt贸w zbo偶owych. Jest to du偶y problem, wymagaj膮cy pilnego rozwi膮zania, gdy偶 spo偶ycie chleba (jak r贸wnie偶 innych produkt贸w zbo偶owych) gwa艂townie spada: od 1999 roku do 2010 zmniejszy艂o si臋 o 25 kg na osob臋 – wg oceny Grzegorza Nowakowskiego, dyrektora Instytutu Polskie Pieczywo (IPP) W 2012 r. zjedli艣my 艣rednio 54,1 kg pieczywa, co jest wielko艣ci膮 niepokoj膮c膮 - zar贸wno dla dietetyk贸w jak i lekarzy.
Analogicznie zadania z zakresu „zdrowego stylu 偶ycia” b臋d膮 koncentrowa艂y si臋 wok贸艂 zdrowych nawyk贸w 偶ywieniowych oraz aktywno艣ci fizycznej. Chcemy, aby uczestnicy kampanii zwr贸cili uwag臋 na jako艣膰 jedzenia, kt贸re wybieraj膮 (szczeg贸lnie akcentujemy rol臋 chleba i przetwor贸w zbo偶owych) oraz spos贸b, w jaki je spo偶ywaj膮. Pragniemy r贸wnie偶 zach臋ci膰 ich do codziennego fizycznego ruchu i czynnego uprawiania sportu.
Projekt jest adresowany do uczni贸w szk贸艂 podstawowych, gimnazj贸w oraz szk贸艂 ponadgimnazjalnych na terenie ca艂ego kraju. Ze wzgl臋du na du偶e zainteresowanie ofert臋 kierujemy ponadto do przedszkoli, a tak偶e do szk贸艂 specjalnych.
W 2014 roku Fundacja, podobnie jak i w poprzednich latach pragnie tak偶e dotrze膰 z ideami kampanii do os贸b w wieku powy偶ej 50. roku 偶ycia. Dlatego prosimy, aby do r贸偶nych dzia艂a艅 edukacyjnych byli zapraszani cz艂onkowie rodzin uczni贸w – dziadkowie, babcie, ciocie, wujkowie i inni krewni lub s膮siedzi, znajomi itd. Ten spos贸b docierania do os贸b w wieku 50 plus sprawdzi艂 si臋 w poprzednich edycjach kampanii, wierzymy , 偶e uda si臋 i teraz. Chcemy uaktywni膰 osoby starsze, aby w ten spos贸b nada膰 kampanii jeszcze wi臋kszy i g艂臋bszy wymiar.
Kampania trwa tydzie艅; kr贸tki termin jest zach臋t膮 dla szk贸艂, jednocze艣nie pozwala te偶 na komasacj臋 wiedzy i podanie jej w formie "dawki uderzeniowej", co wzmacnia efekt edukacyjny.
Fundacja organizuje "Tydzie艅 chleba" ju偶 po raz sz贸sty (najwcze艣niejsze edycje skupia艂y si臋 g艂贸wnie na chlebie, ale dodatkowo przekazywane te偶 by艂y informacje dotycz膮ce zdrowego stylu 偶ycia, zasad prawid艂owego od偶ywiania, naturalnej 偶ywno艣ci itd.). "Tydzie艅" zosta艂 ju偶 wpisany do kalendarza sta艂ych imprez w bardzo wielu szko艂ach. W ci膮gu pi臋ciu lat organizatorzy kampanii otrzymali kilkaset relacji z ca艂ej Polski, potwierdzaj膮cych rosn膮ce zainteresowanie projektem.
Wzbogacenie kampanii o element zdrowego stylu 偶ycia i aktywno艣膰 ruchow膮 wp艂ynie na podniesienie jej atrakcyjno艣ci. Fakt, 偶e jest to kolejna edycja "Tygodnia" daje pewno艣膰, 偶e szko艂y ch臋tniej przyst膮pi膮 do realizacji projektu. Nie bez znaczenia jest fakt, 偶e metod膮 „z ust do ust” informacja o kampanii dociera do coraz wi臋kszej liczby nauczycieli. Warto podkre艣li膰, 偶e dotarcie do szk贸艂, skupionych na realizacji statutowych obowi膮zk贸w i programu nauczania jest du偶ym wyzwaniem. Plac贸wki zwykle broni膮 si臋 przed nowymi zadaniami. Fundacja Dobre 呕ycie poprzez "Tydzie艅 chleba", a tak偶e wiele innych zrealizowanych projekt贸w, skierowanych do szk贸艂 jest ju偶 rozpoznawalna w plac贸wkach, w kt贸rych jest wielu zwolennik贸w "Tygodnia chleba". Dorobek Fundacji (realizacja kilkunastu projekt贸w w ci膮gu 8 lat), rosn膮ca popularno艣膰 kampanii "Tydzie艅 chleba", atrakcyjny temat (wiem co jem, zdrowy styl 偶ycia) s膮 gwarantem powodzenia kampanii. Nauczyciele wiedz膮, 偶e oferty Fundacji Dobre 呕ycie s膮 znakomitym uzupe艂nieniem obowi膮zkowych program贸w, proponuj膮 nowe metody przekazywania wiedzy, wpisuj膮 si臋 w luk臋, jak膮 jest brak lekcji po艣wi臋conych promocji zdrowia, zasadom 偶ywienia, higienie, profilaktyce chor贸b, jak r贸wnie偶 s膮 zgodne z modnym trendem w stylu "trzymaj form臋" i podobnymi.
呕ywimy nadzieje, 偶e dop贸ty, dop贸ki nie b臋dzie w szko艂ach przedmiotu "Zdrowie" - kampanie, podobne do proponowanych przez Fundacj臋 Dobre 呕ycie b臋d膮 cieszy艂y si臋 zainteresowaniem szk贸艂 i b臋d膮 przez nie realizowane.
Impulsem mobilizuj膮cym szko艂y jest wydawnictwo, co roku przygotowywane przez Fundacj臋, pe艂ni膮ce rol臋 pomocy dydaktycznej dla nauczycieli. Zawarta w tej ksi膮偶ce wiedza u艂atwia nauczycielom przygotowanie "Tygodnia", za艣 opublikowane scenariusze lekcji s膮 pomocne w przygotowaniu programu kampanii w konkretnej plac贸wce. W 2014 roku stan臋li艣my do konkursu, pozyskali艣my 艣rodki i wydali艣my ksi膮偶k臋. Ta najnowsza jak i wszystkie poprzednie edycje - znajduj膮 si臋 na portalu Fundacji (w zak艂adce "Multimedia"), sk膮d ka偶dy mo偶na je 艣ci膮gn膮膰 za darmo. Prosimy jedynie podawa膰 藕r贸d艂o informacji. Dodatkowo zamieszczamy na stronie internetowej artyku艂y dotycz膮ce zdrowego stylu 偶ycia.
Poprzez kampani臋 chcemy zwr贸ci膰 uwag臋 na jako艣膰 spo偶ywanego chleba, na walory od偶ywcze pieczywa wypiekanego tradycyjn膮 metod膮 – na zakwasie oraz na zdrowy styl 偶ycia. Promowanie zdrowego jedzenia i zdrowego stylu 偶ycia jest nasz膮 odpowiedzi膮 na problemy zdrowotne, w tym oty艂o艣ci, dotykaj膮ce w coraz wi臋kszym stopniu dzieci i m艂odzie偶. W tym roku zach臋camy do analizy definicji zdrowego stylu 偶ycia, aby ka偶dy uczestnik kampanii wiedzia艂 na czym polega i od czego zale偶y nasze zdrowie, na promocji ruchu, zasad prawid艂owego 偶ywienia i higienicznego 偶ycia, 偶ywno艣ci naturalnej. Mobilizujemy tak偶e szko艂y bior膮ce udzia艂 w projekcie do przegl膮du sklepik贸w szkolnych oraz czytania etykietek na produktach spo偶ywczych.
Zale偶y nam, aby w ramach kampanii nauczyciele, dzieci i m艂odzie偶 zostali wyposa偶eni w pakiet wiedzy nt. od偶ywczych i zdrowotnych warto艣ci chleba na zakwasie oraz zdrowego stylu 偶ycia. Dzi臋ki tej wiedzy uczestnicy – by膰 mo偶e – u艣wiadomi膮 sobie, jak wa偶n膮 rol臋 w zachowaniu zdrowia odgrywa jako艣膰 spo偶ywanych pokarm贸w, ruch, a tak偶e spos贸b w jaki 偶yjemy, wybieramy produkty spo偶ywcze itd.
Wierzymy, 偶e kampania zainicjuje, a tak偶e spowoduje kontynuacj臋 realizowanej w poprzednich edycjach idei kaskadowo艣ci nauczania. Prosimy, aby ka偶da z plac贸wek, kt贸ra otrzyma informacj臋 o kampanii oraz wskaz贸wki jak znale藕膰 materia艂y pomocnicze – przekaza艂a t臋 wiedz臋 do kolejnej szko艂y. W ten spos贸b liczba uczestnik贸w projektu wzro艣nie w du偶ym tempie, projekt obejmie coraz wi臋ksz膮 liczb臋 os贸b.
Tegoroczny projekt jest kontynuacj膮 kampanii na rzecz dobrego chleba, prowadzonej przez Fundacj臋 od 2007 roku. W ramach tego projektu podejmowane s膮 r贸偶ne dzia艂ania (w tym m. in. konferencje, szkolenie piekarzy, dystrybucja materia艂贸w informacyjnych, kiermasze, degustacje itp.), odby艂o si臋 ju偶 pi臋膰 edycji "Tygodnia” – w 2009, 2010, 2011, w 2012 oraz 2013 roku. Coraz wi臋cej szk贸艂 w Polsce wpisuje t臋 kampani臋 do kalendarza sta艂ych imprez.
W 2012 roku Fundacja dotar艂a z ide膮 tak偶e do os贸b w wieku 50 plus, a tak偶e zmobilizowa艂a te starsze osoby do udzia艂u w kampanii. Sta艂o si臋 to g艂贸wnie dzi臋ki szko艂om, kt贸re w艂膮cza艂y do swoich dzia艂a艅 w ramach "Tygodnia" osoby po 50-tce. Takie fakty mia艂y r贸wnie偶 miejsce w wielu plac贸wkach w poprzednich edycjach kampanii, ale w 2012 roku takich przypadk贸w by艂o najwi臋cej. Szko艂y zaprasza艂y senior贸w, aby dzielili si臋 wiedz膮 jak to z chlebem dawniej bywa艂o", a tak偶e przepisami oraz wsp贸lnie z dzie膰mi i m艂odzie偶膮 piekli chleb. Chcemy, aby takie spotkania mia艂y miejsce i w tegorocznej edycji kampanii, zach臋camy i o to apelujemy.
W 2010, 2011 oraz w 2012 roku Fundacja dzi臋ki otrzymaniu dofinansowania z FIO wydrukowa艂a trzy edycje wydawnictwa - „Raport/poradnik”, w kt贸rym znalaz艂y si臋 konkretne przyk艂ady z zakresu „know-how” – scenariusze lekcji, wydarze艅, sprawozdania, relacje, ulotki, prezentacje itd. Materia艂y zosta艂y wydane tak偶e w formie elektronicznej (p艂yta CD) oraz umieszczone na stronie Fundacji www.rakiel-czarnecka.pl – w zak艂adce „multimedia”. Ksi膮偶k臋 wydali艣my tak偶e w pierwszym roku kampanii - w 2009 (dofinansowanie otrzymali艣my z Samorz膮du Wojew贸dztwa Mazowieckiego). W sumie wprowadzili艣my do szk贸艂 cztery wydania ksi膮偶ki, o 艂膮cznym nak艂adzie oko艂o 8 tys. egzemplarzy (wydaniu papierowym towarzyszy wydanie elektroniczne, na p艂ycie CD). Niepoliczalna jest liczba odbiorc贸w elektronicznej wersji ksi膮偶ki, umieszczonej na stronie internetowej Fundacji. W tym roku wydali艣my pi膮t膮 ksi膮偶k臋 z tego cyklu - o nak艂adzie 1 tys. egz. "na papierze" oraz 1 tys. egz. na CD. 艁膮cznie wydalismy wi臋c 10 tys. egz. ksi膮偶ek - w ramach "Tygodnia chleba w szkole".
Kampania spotyka si臋 z bardzo du偶ym zainteresowaniem w ca艂ym kraju. Jej popularno艣膰 dowodzi, 偶e istnieje potrzeba jej kontynuacji, przy czym „chleb” jest has艂em przewodnim, a dodatkowo rozpowszechniane s膮 i promowane inne wa偶ne tre艣ci, zwi膮zane z promocj膮 zdrowia i tzw. „zdrowego stylu 偶ycia”. Warto podkre艣li膰, 偶e Fundacja opr贸cz ksi膮偶ek dotycz膮cych chleba wyda艂a tak偶e siedem innych ksi膮偶ek oraz cztery edycje gazetki "Dobre 呕ycie", zawieraj膮cych tre艣ci zwi膮zane z promocj膮 zdrowego stylu 偶ycia. 艁膮czny nak艂ad tych wydawnictw si臋ga ponad 250 tysi臋cy egzemplarzy. Jest to o tyle istotne, 偶e Fundacja, dzi臋ki wymienionym wydawnictwom i realizowanym projektom jest ju偶 znanym i wiarygodnym propagatorem dobrej 偶ywno艣ci oraz zdrowego stylu 偶ycia. Tak wi臋c wychodz膮c z ofert膮 organizacji w tym roku kampanii "Tydzie艅 dobrego chleba i zdrowego stylu 偶ycia" prezentuje si臋 jako organizacja z du偶ym dorobkiem w tej dziedzinie.
Dlaczego kampania jest potrzebna?
Dane statystyczne s膮 alarmuj膮ce. W Polsce coraz wi臋cej jest oty艂ych os贸b, problem dotyka tak偶e dzieci w wieku szkolnym jak i m艂odszych. W艣r贸d doros艂ych jest r贸wnie偶 coraz wi臋cej os贸b z bardzo du偶膮 nadwag膮.
Polacy trac膮 zdrowie 艣rednio 8 lat wcze艣niej ni偶 mieszka艅cy „starej Unii Europejskiej”. Osiem lat wcze艣niej zaczynamy chorowa膰 na przewlek艂e schorzenia, pogarsza nam si臋 komfort 偶ycia, kt贸re tak偶e ko艅czymy wcze艣niej ni偶 ludzie „na Zachodzie”. Niebagateln膮 rol臋 odgrywa tutaj styl 偶ycia oraz spos贸b od偶ywiania.
Coraz wi臋cej os贸b choruje na nowotwory, w tym uk艂adu pokarmowego, a tak偶e alergie. W tym przypadku nie s艂u偶y nam wysokoprzetworzona 偶ywno艣膰 i chemia spo偶ywcza, a tak偶e ta stosowana przy produkcji ro艣linnej i mi臋snej. Resztki stosowanych pestycyd贸w, 艣rodk贸w ochrony ro艣lin, a tak偶e konserwanty, preparaty i technologie wyd艂u偶aj膮ce termin wa偶no艣ci – wszystko razem wp艂ywa na nasze zdrowie.
Z bada艅, prowadzonych na warszawskiej AWF wynika, 偶e nasze dzieci s膮 coraz s艂absze. Ch艂opiec w wieku 7 lat skaka艂 艣rednio w dal (z miejsca): 129 cm w 1979 r, tyle samo w 1989, za艣 w 1999 – ju偶 tylko 119 cm, natomiast teraz – zaledwie 109 cm.
Pogorszy艂 si臋 tak偶e wynik dziewczynki siedmioletniej – ze 122 do 105 cm. Z bada艅 wynika, 偶e spada przeci臋tna sprawno艣膰 dzieci i m艂odzie偶y.
Podobny spadek wska藕nik贸w obserwuje si臋 w艣r贸d m艂odzie偶y po zako艅czeniu procesu dojrzewania - u 18-letnich ch艂opc贸w i 16-letnich dziewcz膮t. Ch艂opcy „spadli” z 224 cm do 215. Dziewcz臋ta ze 175 cm do 161.
Tymczasem biologiczny potencja艂 m艂odzie偶y jest coraz wi臋kszy; siedmiolatkom przyby艂o po 3 cm i ok. 2,5 kg, nastolatkom po 3-4 cm i 6 kg (ch艂opcy) lub 3 kg (dziewcz臋ta). Co zatem wp艂ywa na pogorszenie si臋 ich kondycji?
Podobnie jak wymienione wy偶ej wska藕niki – pogarszaj膮 si臋 wyniki skok贸w w dal, spada wytrzyma艂o艣膰, skoczno艣膰, gibko艣膰, szybko艣膰. Ruch to jeden z element贸w, warunkuj膮cych stan naszego zdrowia. Wa偶ne s膮 tak偶e inne.
Ludzki organizm jest wielk膮, biologiczn膮 i chemiczn膮 przetw贸rni膮. Mogliby艣my dzi艣 powiedzie膰 – tak si臋 czujemy jak si臋 od偶ywiamy. Dlatego wa偶ne jest, aby艣my zwracali uwag臋, co jemy. W du偶ym stopniu nasze zdrowie zale偶y od trybu 偶ycia, od偶ywania, umiej臋tno艣ci radzenia sobie ze stresem, uprawiania ruchu fizycznego, ale tak偶e od naszego sposobu my艣lenia i podej艣cia do 偶ycia.
Medycyna 艣wiatowa coraz cz臋艣ciej podkre艣la wag臋 trybu 偶ycia cz艂owieka. WHO (Worlds Health Organization) uwa偶a, 偶e tryb 偶ycia i troska o zdrowie poszczeg贸lnych os贸b jest znacz膮cym czynnikiem dla zachowania zdrowia. Wi臋cej „wa偶y”, ni偶 specjalistyczne o艣rodki zdrowia, przychodnie, szpitale. Jeden z wa偶nych program贸w WHO w ci膮gu ostatnich lat g艂osi艂 has艂o: „Twoje zdrowie w twoich r臋kach”. W r臋kach ka偶dego z nas w du偶ym stopniu le偶y zapobieganie chorobom i wzmacnianie systemu odporno艣ci. Gdy wzmacniamy organizm – on sam jest w stanie upora膰 si臋 z wieloma zak艂贸ceniami, infekcjami, dolegliwo艣ciami.
Jest kilka czynnik贸w w du偶ym stopniu od nas zale偶nych, kt贸re mog膮 poprawi膰 nasze samopoczucie, odporno艣膰, kondycj臋 i wydolno艣膰. S膮 to: w艂a艣ciwe od偶ywianie, uprawianie ruchu fizycznego, umiej臋tno艣膰 radzenia sobie ze stresem.
Zgodnie z definicj膮 zdrowia WHO zdrowie to nie tylko brak chor贸b, ale r贸wnie偶 og贸lny dobrostan organizmu. Zatem troska o zdrowie oznacza nie tyko zwalczanie objaw贸w choroby, ale zw艂aszcza podnoszenie og贸lnej odporno艣ci i kondycji organizmu.
Podstawowym sk艂adnikiem naszego po偶ywienia powinny by膰 produkty zbo偶owe, w tym chleb wypiekany tradycyjnie, na zakwasach. Niestety zjadamy coraz mniej pieczywa – w ci膮gu niemal dw贸ch dekad jego spo偶ycie spad艂o o ponad 40 proc. I nadal maleje. Chleb stopniowo wypieraj膮 z naszego jad艂ospisu obce polskiej kuchni przek膮ski takie jak pizza, hamburgery, tortille i dziesi膮tki innych zamiennik贸w. Tymczasem dla naszego zdrowia najkorzystniejsze jest spo偶ywanie pieczywa z grubego przemia艂u, zawieraj膮cego witamin臋 B i b艂onnik, poddanego fermentacji. R贸wnie cenne walory dietetyczne maj膮 te偶 kasze. Wg Instytutu 呕ywienia i 呕ywno艣ci struktura spo偶ycia chleba powinna obejmowa膰: 65 proc. chleba zwyk艂ego (mieszanego), 15 proc. chleba razowego, 20 proc. pieczywa jasnego.
My dodajemy - najlepiej, gdyby chleb ten by艂 wypiekany na zakwasach!
A jak wygl膮da spo偶ycie w naszym kraju?
Pieczywa do niedawna zjadali艣my sporo – 艣rednio rocznie oko艂o 110 kg na osob臋, bogatsi 70 kg, biedniejsi – 150 kg. W 2011 roku 艣rednie spo偶ycie kszta艂towa艂o si臋 w granicach. 54 kg, w 2012 zjedli艣my chleba jeszcze mniej.
W ci膮gu ostatnich 70 lat konsumpcja pieczywa zmniejszy艂a si臋 o po艂ow臋. Wraz z rozwojem gospodarczym i zwi臋kszeniem PKB wzros艂o spo偶ycie relatywnie dro偶szych, wysoko przetworzonych produkt贸w pochodzenia zwierz臋cego kosztem ma艂o przetworzonych wyrob贸w pochodzenia ro艣linnego, a szczeg贸lnie przetwor贸w zbo偶owych. Zdaniem IPP notuje si臋 rokroczny spadek spo偶ycia pieczywa o 2-3 proc. Przy braku zmiany sytuacji na rynku mo偶na spodziewa膰 si臋 dalszego spadku. Po raz pierwszy spo偶ycie chleba poni偶ej 70 kg na osob臋 spad艂o w 2006 roku. Spo偶ywano wtedy 66,8 kg pieczywa na osob臋 rocznie. W 2007 wska藕nik ten wyni贸s艂 63,5 kg, w 2008 – 61,2 kg, w 2009 – 60,5 kg. W 2010 roku przeci臋tny Polak kupi艂 mniej ni偶 56 kg chleba i bu艂ek, tj. o 3 proc. mniej ni偶 rok wcze艣niej. Szacuje si臋, 偶e w 2012 roku Polak zjad艂 ok. 54,1 kg pieczywa. Miejsce tradycyjnego chleba coraz cz臋艣ciej zajmuj膮 p艂atki zbo偶owe, makarony chipsy oraz gotowe przek膮ski. Zmieniaj膮 si臋 nawyki 偶ywieniowe, zw艂aszcza dzieci i m艂odzie偶y. Kieszonkowe, kt贸re dostaj膮 na jedzenie, wydaj膮 na batoniki, 偶elki, chrupki czy napoje gazowane.
Niepokoi tak偶e fakt, 偶e spada tak偶e spo偶ycie przetwor贸w zbo偶owych: w 2000 roku jedna osoba zjada艂a przeci臋tnie prawie 108 kg przetwor贸w zbo偶owych rocznie, w 2008 - nieca艂e 87 kg, a w 2009 – zaledwie 83 kg. Od tej pory wska藕nik ten systematycznie si臋 obni偶a. Statystyki alarmuj膮, dietetycy i lekarze tak偶e. Ot贸偶 ci specjali艣ci zalecaj膮 dzienn膮 chleba znacznie wy偶sz膮 od spo偶ywanej. M臋偶czyzna w wieku 19-25 lat powinien zjada膰 380 gram chleba, kobieta – 250 gram. Z oblicze艅 wynika, 偶e w 2011 roku wska藕nik ten by艂 znacznie ni偶szy. Tymczasem spo偶ycie chleba na odpowiednim poziomie zmniejsza ryzyko zachorowania na wsp贸艂czesne choroby uk艂adu kr膮偶enia, cukrzycy typu 2, niekt贸re nowotwory, pr贸chnic臋 z臋b贸w i osteoporozy.
Popatrzmy na Francj臋. Kiedy w 1994 roku spo偶ycie chleba zacz臋艂o spada膰 do ok. 70 kg na osob臋 – z inicjatywy kardiolog贸w i specjalist贸w z zakresu 偶ywienia cz艂owieka utworzono Naukowy Komitet Chleba, kt贸ry propaguje konsumpcj臋 chleba na odpowiednim poziomie, aby zahamowa膰 rozw贸j niebezpiecznych, w/w chor贸b.
Profesor Henryk Piesiewicz, autorytet polskiego piekarnictwa m贸wi: „Rz膮dy nie tylko w Zachodniej Europie przywi膮zuj膮 wielk膮 uwag臋 do produkcji i spo偶ycia chleba i udzielaj膮 znacz膮cej pomocy piekarstwu. 艢wiadczy chocia偶by o tym World Bread Forum (Mi臋dzynarodowe Forum Chleba), kt贸re w 2007 roku odby艂o si臋 w Moskwie i uczestniczy艂o w nim ponad dwa tysi膮ce s艂uchaczy. Has艂o Forum brzmia艂o: Chleb to zdrowie”.
Styl 偶ycia charakterystyczny dla spo艂ecze艅stw kraj贸w rozwini臋tych, w tym wadliwy spos贸b 偶ywienia jest przyczyn膮 wielu zaburze艅 metabolicznych i rozwoju na tym pod艂o偶u chor贸b cywilizacyjnych takich jak oty艂o艣膰, kamica 偶贸艂ciowa, choroby uk艂adu kr膮偶enia i uk艂adu kostnego. Dieta typu zachodniego opieraj膮ca si臋 przede wszystkim na t艂uszczach i uboga we w艂贸kno pokarmowe zwi臋ksza ryzyko wyst膮pienia nowotwor贸w oraz czynno艣ciowych chor贸b uk艂adu pokarmowego.
Warunkiem poprawy takiej sytuacji jest dzia艂alno艣膰 popularyzatorska. Trzeba nam propagowa膰 model 偶ywienia okre艣laj膮cy optymaln膮 wielko艣膰 i struktur臋 spo偶ycia pieczywa, z uwzgl臋dnieniem tradycji 偶ywieniowych. Nale偶y tak偶e promowa膰 spo偶ywanie innych produkt贸w zbo偶owych. Dlatego Fundacja Dobre 呕ycie – w trosce o zdrowie naszych dzieci – prowadzi od siedmiu lat realizuje liczne projekty, kt贸rych celem jest podniesienie 艣wiadomo艣ci zdrowotnej i ekologicznej.
Kampania „Tydzie艅 chleba i zdrowego stylu 偶ycia w szkole 2014” jest kontynuacj膮 dzia艂a艅 podejmowanych przez Fundacj臋 na rzecz poprawy zdrowia. Zrealizowali艣my ju偶 kilkana艣cie projekt贸w, w tym: „Seniorzy dla zdrowia swoich dzieci i wnuk贸w – kaskadowe nauczanie”, „Podziel si臋 wiedz膮”, „Promotor Dobrego 呕ycia – Lider Zdrowia”, szereg konferencji pod nazw膮 „Zdrowie naszych dzieci”, cykl wyk艂ad贸w w ramach Akademii Dobrego 呕ycia itd.
Fundacja Dobre 呕ycie od chwili powstania zbiera informacje zwi膮zane ze zdrowiem, jego promocj膮, profilaktyk膮 chor贸b. Zdajemy sobie spraw臋 ze znaczenia pieczywa oraz zagro偶e艅, jakie niesie cywilizacja i przemys艂owa 偶ywno艣膰. To w艂a艣nie wiceprezes Fundacji – Walentyna Rakiel-Czarnecka jest autork膮 has艂a: Czy wiesz co jesz? Sformu艂owa艂a je w czerwcu 2005 roku, kiedy zorganizowa艂a dwie konferencje w Sejmie, dotycz膮ce bezpiecze艅stwa zdrowotnego 偶ywno艣ci.
Poniewa偶 wiemy sporo na temat wspomnianych zagro偶e艅, podejmujemy dzia艂ania na rzecz podniesienia 艣wiadomo艣ci zdrowotnej i ekologicznej.
Z pomys艂em kampanii „Tydzie艅 Chleba w Szkole” wysz艂a w 2009 roku Walentyna Rakiel-Czarnecka, wiceprezes Fundacji Dobre 呕ycie. W pierwszym roku patronat nad kampani膮 obj臋li: Ministerstwo Edukacji Narodowej, Marsza艂ek Wojew贸dztwa Mazowieckiego, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Mazowieckie Kuratorium O艣wiaty. Kampani臋 wspar艂 tak偶e pan redaktor Andrzej Zalewski z Eko-Radia.
Do udzia艂u w tej kampanii zaprosili艣my wszystkie szko艂y oraz wszystkich zainteresowanych (艣wietlice, kluby, domy kultury, organizacja pozarz膮dowe itd.). „Tydzie艅” w 2009 roku zaplanowali艣my w dniach 12-16 pa藕dziernika. W 2010 roku termin „Tygodnia” to 11-16 pa藕dziernika, w 2011 roku „Tydzie艅” odby艂 si臋 w terminie 10-16 pa藕dziernika. W 2012 roku wybrali艣my dni: 16-23 pa藕dziernika (czyli po Dniu Nauczyciela, z kt贸rym termin kampanii kolidowa艂).
Przez dwa pierwsze lata by艂 to „Tydzie艅 Chleba 呕ytniego w Szkole”, od 2011 roku Fundacja wi臋kszy nacisk k艂adzie na spos贸b pieczenia chleba, kt贸ry koniecznie musi by膰 na zakwasie.
Idea promowania chleba najzdrowszego dla cz艂owieka spotka艂a si臋 w ca艂ym kraju z nadzwyczajnym przyj臋ciem. Tak 偶ywa reakcja potwierdza, 偶e problem chleba jest bardzo istotny i bliski wi臋kszo艣ci z nas. Znakomitymi partnerami w kampanii okazali si臋 nauczyciele, kt贸rzy w lot poj臋li, 偶e pomys艂 jest bardzo dobry i warto po艣wi臋ci膰 mu wi臋cej uwagi. Chodzi przecie偶 o zdrowie naszych dzieci, a tak偶e nas – doros艂ych.
W wyniku stara艅 Fundacji informacja o kampanii zosta艂a wys艂ana z MEN do Kuratori贸w O艣wiaty w ca艂ym kraju, mo偶na j膮 znale藕膰 na portalach wielu szk贸艂 w r贸偶nych miejscowo艣ciach w Polsce.
Fundacja otrzyma艂a dofinansowanie do druku ksi膮偶ki – najpierw z Samorz膮du Wojew贸dztwa Mazowieckiego, a w nast臋pnych latach - Funduszu Inicjatyw Obywatelskich. W pierwszej edycji wydawnictwo „Tydzie艅 呕ytniego Chleba w Szkole”, w nak艂adzie tysi膮ca egzemplarzy, zosta艂o rozprowadzone do szk贸艂 w wojew贸dztwie mazowieckim, dzi臋ki zaanga偶owaniu Mazowieckiego Kuratorium O艣wiaty.
Jak wspominali艣my wczesniej - ksi膮偶ki, w wersji elektronicznej zosta艂y umieszczone na stronie Fundacji (www.rakiel-czarnecka.pl - zak艂adka Multimedia ), sk膮d mo偶na ja bezp艂atnie pobiera膰. Wydawnictwo staje si臋 impulsem dla szk贸艂, zach臋t膮 do organizacji kampanii. Na tym portalu (w zak艂adkach „chleb” i „Fundacja”) znajdziecie tak偶e Pa艅stwo artyku艂y nt. tegorocznej kampanii oraz dotycz膮ce zdrowego stylu 偶ycia i inne. Prosz臋 sobie 艣ci膮ga膰 te materia艂y i korzysta膰 – z podaniem 藕r贸d艂a pochodzenia.
Zawieraj膮 one pakiet wiedzy na temat chleba: jak powstaje, ile os贸b przy nim pracuje (od ziarenka do bochenka), jakie mamy typy, dlaczego chleb na zakwasie jest zdrowy, po czym mo偶emy pozna膰, 偶e dany chleb jest wytworzony na zakwasie. Czytelnicy otrzymuj膮 informacj臋 o warto艣ciach od偶ywczych i zdrowotnych chleba, dlaczego trzeba go je艣膰 i dlaczego powinni艣my wybiera膰 chleb na zakwasie, z 偶ytniej m膮ki, a tak偶e o zdrowotnych w艂a艣ciwo艣ciach b艂onnika. Poinformowani s膮 tak偶e o dobrodziejstwach zakwasu chlebowego oraz procesu fermentacji, w jaki spos贸b powinni艣my wybiera膰 chleb i czyta膰 etykietki. Podkre艣lone zosta艂y walory 偶ywno艣ci naturalnej oraz wskazano na minusy 偶ywno艣ci przemys艂owej, zosta艂o wyja艣nione, dlaczego powinni艣my popiera膰 偶ywno艣膰 tradycyjn膮.
Do wielu szk贸艂 Fundacja dociera poprzez szko艂y rolnicze. Dzi臋ki przychylno艣ci Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, kt贸remu podlegaj膮 szko艂y rolnicze
Nawi膮zali艣my wsp贸艂prac臋 tak偶e ze szko艂ami promuj膮cymi zdrowie. Kampani臋 promowali艣my tak偶e w prasie, na imprezach, i na stronie Fundacji. W efekcie mieli艣my sporo indywidualnych zg艂osze艅 po materia艂y i informacje.
W tym roku r贸wnie偶 mamy patronaty MEN i MRiRW.
Zach臋camy do udzia艂u w tegorocznej edycji „Tygodniu dobrego chleba i zdrowego stylu 偶ycia”. Zapraszamy zar贸wno te plac贸wki, kt贸re ju偶 bra艂y udzia艂 w kampanii oraz wszystkie pozosta艂e. W tej edycji zapraszamy do aktywnego udzia艂u tak偶e osoby w wieku 50+.
Naszym pragnieniem jest, aby kampania motywowa艂a nauczycieli do tworzenia scenariuszy lekcji o chlebie, zdrowym stylu 偶ycia itd., program贸w, podejmowania r贸偶nego typu dzia艂a艅. Dzi臋ki kampanii nast臋puje wzmocnienie wi臋zi spo艂ecznych: zach臋camy szko艂y do wsp贸艂pracy ze 艣rodowiskiem – rodzicami, piekarzami, organizacjami pozarz膮dowymi. W 2009 roku otrzymali艣my informacje, 偶e odby艂o si臋 wsp贸lne pieczenie chleba, wizyta w piekarni, organizacja spotkania dla najbli偶szego 艣rodowiska itp. Kampania pobudzi艂a do aktywno艣ci szk贸艂, zmobilizowa艂a do dzia艂ania na rzecz dobrego chleba. Relacje z kampanii w s膮 tak偶e pe艂ne inicjatyw, pomys艂贸w, zaanga偶owania i serca pedagog贸w. Dzi臋kujemy wszystkim za prac臋, trud, pasje i zach臋camy do takiej aktywno艣ci r贸wnie偶 w tym roku.
W sumie Fundacja otrzyma艂a bardzo du偶o sprawozda艅 i raport贸w z realizacji kampanii: e-maile, listy tradycyjne, p艂yty CD z zapisem dzia艂a艅, prezentacjami, a tak偶e scenariusze lekcji, ulotki, prace plastyczne, fotografie, b臋d膮ce pok艂osiem przeprowadzonego projektu. Uczestnicy kampanii przysy艂ali wyrazy uznania, poparcia, pochwa艂 za pomys艂, sk艂adali deklaracje, 偶e kampania b臋dzie kontynuowana.
Na podstawie nades艂anych materia艂贸w przygotowujemy kolejne edycje „Raportu” o podejmowanych w ramach „Tygodnia” dzia艂aniach, inicjatywach, przedsi臋wzi臋ciach. Jeste艣my pe艂ni uznania, wielu materia艂贸w nie da si臋 przeczyta膰 bez wzrusze艅, wi臋c wzruszamy si臋 i czytamy...
Bardzo liczymy na to, 偶e przygotowane przez nas materia艂y pomocnicze zmobilizuj膮 szko艂y do udzia艂u w kampanii. Przypominamy, 偶e wszystkich odsy艂amy na nasz膮 stron臋: www.rakiel-czarnecka.pl.
Warto doda膰, 偶e „Tydzie艅” jest kontynuacj膮 stara艅 i dzia艂a艅 Fundacji Dobre 呕ycie. Kampani臋 na rzecz dobrego chleba rozpocz臋li艣my pod koniec 2006 roku.
Do aktywno艣ci zainspirowa艂a nas dzia艂alno艣膰 i praca profesor Magdaleny W艂odarczyk-Kierczy艅skiej, emerytowanego naukowca Politechniki 艁贸dzkiej. Swoj膮 sztandarow膮 kampani臋 Fundacja zainaugurowa艂a konferencj膮 pt. „Chleb na zakwasie szans膮 na zdrowie”, kt贸ra odby艂a si臋 w Warszawie, 13 stycznia 2007 roku, pod patronatem i z udzia艂em marsza艂ka wojew贸dztwa mazowieckiego – Adama Struzika. Udzia艂 wzi臋艂o 200 os贸b: naukowcy, przedstawiciele organizacji piekarzy, dziennikarze. Relacja prasowa z konferencji zosta艂a wyemitowana w TVP3, ukaza艂o si臋 wiele artyku艂贸w w prasie i w rozg艂o艣niach radiowych.
Fundacja we wsp贸艂pracy z pani膮 profesor Magdalen膮 W艂odarczyk-Kierczy艅sk膮 opracowa艂a „Dezyderaty”, dotycz膮ce chleba. Zosta艂y one z艂o偶one na r臋ce pos艂a Aleksandra Sopli艅skiego, kt贸ry przedstawi艂 je Sejmowej Podkomisji Zdrowia. Pod koniec czerwca 2009 roku Fundacja prezentowa艂a problem chleba wspomnianej Podkomisji Zdrowia. Aktualnie Fundacja Dobre 呕ycie, we wsp贸艂pracy ze specjalistami, parlamentarzystami i przedstawicielami rz膮du pracuje nad ustanowieniem przepis贸w, kt贸re stanowi艂yby o zwi臋kszeniu produkcji chleba na zakwasie.
Fundacja zbiera艂a tak偶e podpisy pod Apelem w sprawie chleba.
W 2009 roku, kiedy Fundacja po raz pierwszy zorganizowa艂a „Tydzie艅 呕ytniego Chleba w Szkole” do kilkudziesi臋ciu redakcji zosta艂y wys艂ane artyku艂y o chlebie. Cz臋艣膰 z nich zamie艣ci艂a lub wyemitowa艂a materia艂 na ten temat. Idee chleba na zakwasie wiceprezes Fundacji – Walentyna Rakiel-Czarnecka we wsp贸艂pracy z piekarzami warszawskimi promowa艂a m.in. podczas kilku kolejnych festyn贸w w Warszawie pt. „Nowy 艢wiat Smak贸w”.
Akcj臋 promocyjn膮 na rzecz dobrego chleba Fundacja przeprowadzi艂a w pa藕dzierniku 2007 oraz w 2008 roku - podczas „艢wi臋ta Chleba” w Warszawie oraz w maju 2008 roku podczas Juwenali贸w na SGGW. Potem jeszcze kilka razy promowali艣my idee chleba na zakwasie – a to rozdaj膮c ulotki, a to cz臋stuj膮c chlebem.
Kolejne „chlebowe” przedsi臋wzi臋cie to szkolenia dla piekarzy (listopad 2008) oraz organizacja konferencji prasowej. W szkoleniach wzi臋艂o udzia艂 70 piekarzy z Mazowsza. Podczas konferencji prasowej lekarze, profesor farmacji, piekarz z Cechu Piekarzy w Warszawie oraz profesor biotechnologii i wiceprezes Fundacji Dobre 呕ycie przekazali dziennikarzom wiedz臋 o warto艣ciach od偶ywczych i zdrowotnych chleba na zakwasie, o prowadzonej od dw贸ch lat kampanii na rzecz dobrego chleba, jednocze艣nie zach臋caj膮c do udzia艂u w niej. Do ponad 700 redakcji i dziennikarzy zosta艂 wys艂any pakiet informacji o chlebie na zakwasie.
Po konferencji zosta艂o wyemitowanych kilka audycji radiowych, ukaza艂y si臋 artyku艂y w gazetach, na portalach internetowych, a tak偶e programy w telewizji.
Wszystkie dzia艂ania Fundacji, podj臋te na rzecz dobrego chleba sprawi艂y, 偶e ukaza艂o si臋 wiele publikacji, audycji radiowych i telewizyjnych.
Po o艣miu latach dzia艂a艅 na rzecz dobrego chleba stwierdzamy, 偶e mamy du偶y wp艂yw na to, co si臋 dzieje wok贸艂 chleba na zakwasie. Fakt, 偶e pisze si臋 i m贸wi o jako艣ci chleba coraz cz臋艣ciej i wi臋cej upowa偶nia nas do powiedzenia, 偶e dzia艂ania Fundacji Dobre 呕ycie na rzecz dobrego chleba s膮 dostrzegane i spotykaj膮 si臋 ze spo艂ecznym zrozumieniem. Otwarci na nowe trendy piekarze dostrzegaj膮 rosn膮ce zainteresowane chlebem na zakwasach i staraj膮 si臋 dostosowywa膰 do oczekiwa艅 konsumenta. Uwa偶amy, 偶e jest to nasz sukces. Zamierzamy dalej i艣膰 t膮 drog膮, ubogacon膮 o zasady zdrowego stylu 偶ycia.
Dodajmy, 偶e od przesz艂o o艣miu lat Fundacja podejmuje pr贸by wdro偶enia przepis贸w, kt贸re zach臋ca艂yby piekarzy do pieczenia chleba na zakwasie.
Inicjuj膮c sz贸st膮 ju偶 edycj臋 „Tygodnia dobrego chleba i zdrowego stylu 偶ycia” Fundacja zwraca si臋 do wszystkich ludzi dobrej woli, aby kampania, organizowana du偶ym nak艂adem pracy wolontariackiej – zdoby艂a ich poparcie. Aby „Tydzie艅 dobrego chleba i zdrowego stylu 偶ycia” sta艂 si臋 bliski nam wszystkim i przybra艂 rozmach podobny do „Sprz膮tania 艣wiata”.
Nadszed艂 czas „Sprz膮tania talerzy” – z tych produkt贸w, kt贸re nie s膮 przyjazne dla naszego zdrowia oraz realizowania zasad zdrowego stylu 偶ycia.
Zarz膮d Fundacji Dobre 呕ycie
Profesor Alicja Zobel, prezes Fundacji Dobre 呕ycie
Profesor Mieczys艂aw Kura艣, prokurent
Walentyna Rakiel-Czarnecka, wiceprezes, kreatorka i organizatorka kampanii
Adres: Fundacja Dobre 呕ycie
ul. Na Uboczu 20/44
02-791 Warszawa
e-mail: poczta@rakiel-czarnecka.pl
tel. 609 68 77 71
www.rakiel-czarnecka.pl
PS. Czekamy na e-maile, listy, zdj臋cia, sprawozdania i Pa艅stwa przemy艣lenia. B臋dziemy te偶 wdzi臋czni za uwagi, opinie dotycz膮ce kampanii. Piszcie do nas, b臋dziemy czyta膰 i zbiera膰 si艂y do kolejnych kampanii.
Walentyna Rakiel-Czarnecka |