|
Dobry chleb szansą na zdrowie Chleb i produkty zbożowe od zarania traktowane są jako najważniejszy pokarm dla człowieka. Nauka potwierdza, że przetwory zbożowe o dużej zawartości włókna pokarmowego (błonnika) powinny stanowić podstawę codziennego pożywienia.
Chleb i produkty zbożowe od zarania traktowane sÄ… jako najważniejszy pokarm dla czÅ‚owieka. Nauka potwierdza, że przetwory zbożowe o dużej zawartoÅ›ci włókna pokarmowego (bÅ‚onnika) powinny stanowić podstawÄ™ codziennego pożywienia. Zgodnie z najnowszÄ… wersjÄ… piramidy zdrowego odżywiania (pokazuje ona ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć siÄ™ w posiÅ‚kach, które zjadamy w ciÄ…gu dnia) spożycie pieczywa powinno dostarczyć 30 proc. dziennej dawki energii. Problem polega na tym, że Polacy jedzÄ… coraz mniej chleba (ok. 52 kg na osobÄ™ w 2012 roku), przy tym spożywajÄ… za dużo jasnego pieczywa, z oczyszczonej mÄ…ki. Produkcja pieczywa peÅ‚noziarnistego stanowi zaledwie 5 proc. caÅ‚ego rynku. Tymczasem chleb razowy, żytni, na zakwasie jest dla czÅ‚owieka najzdrowszy. Ziarno zbóż to niemal doskonaÅ‚y model żywnoÅ›ci. Chleb – najpopularniejszy produkt zbożowy zawiera cenne skÅ‚adniki odżywcze: wÄ™glowodany, biaÅ‚ka, tÅ‚uszcze o dużej zawartoÅ›ci nienasyconych kwasów tÅ‚uszczowych, substancji mineralnych (zwiÄ…zki potasu, sodu, wapnia, fosforu, żelaza, magnezu, manganu, selenu i inne), witaminy z grupy B i E oraz substancje biologicznie aktywne pochodzenia roÅ›linnego.
Taki chleb, na zakwasie jest dla nas lekiem. Tylko naturalnie przebiegająca fermentacja eliminuje substancje szkodliwe dla zdrowia, które są w mące. Bakterie kwasu mlekowego, nagromadzone podczas fermentacji pozwalają lepiej zagospodarować składniki odżywcze, znajdujące się w zbożu, w tym wapń i żelazo. Sprzyjają zachowaniu wielu cennych składników, wrażliwych na wysokie temperatury (kwas foliowy, biosterole, beta glukan - organiczny związek chemiczny stanowiący rozpuszczalną odmianę błonnika pokarmowego i inne). Kwas mlekowy ma szczególne znaczenie dla
Kwas mlekowy, które powstaje wskutek naturalnych procesów fermentacyjnych ma szczególne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania przewodu pokarmowego człowieka oraz zapobiegania chorobom nowotworowym, działa leczniczo w przewlekłych schorzeniach żołądka, stanach zapalnych jelita grubego, zalecany jest w chorobach nerek, wątroby, trzustki.
Chleb razowy, na zakwasie zawiera cenny bÅ‚onnik – „wymiatacz szkodliwych substancji” z jelit, poprawia ich pracÄ™, obniża ryzyko wystÄ…pienia cukrzycy typu II, obniża poziom „zÅ‚ej” frakcji cholesterolu, ma niski indeks glikemiczny, przez dÅ‚ugi czas daje uczucie sytoÅ›ci. To nieprawda, że chleb tuczy – żytni, z peÅ‚nego przemiaÅ‚u, na zakwasie jest dobrym „wypeÅ‚niaczem” żoÅ‚Ä…dka, zmniejsza uczucie gÅ‚odu.
Chleb jest najlepszym pokarmem dla mózgu; dla komórek mózgowych najlepszym pożywieniem są węglowodany złożone, które są dłużej trawione, przez co poziom cukru we krwi jest ustabilizowany przez dłuższy czas. Chroni też mózg przed udarem, gdyż zawiera kwas foliowy.
Chleb na zakwasach pięknie pachnie i jest bardzo smaczny. Kojarzy nam się z domem i tym, co dobre, piękne i naturalne. Dzięki smakowi i zapachom, a także walorom odżywczym prawdziwy chleb żytni na zakwasie nigdy się nie nudzi!
Pieczywo na zakwasach dłużej zachowuje świeżość (tylko przechowuj je w płótnie, nie w folii).
Mocne strony pieczywa: Obfituje przede wszystkim w zdrowe wÄ™glowodany zÅ‚ożone, które sÄ… dla nas źródÅ‚em energii. Zawiera także witaminy z grupy B niezbÄ™dne do pracy komórek nerwowych, kwas foliowy, cynk, magnez, wapÅ„, pewne iloÅ›ci biaÅ‚ka oraz niezwykle ważny bÅ‚onnik. Ten ostatni skÅ‚adnik pieczywa odgrywa w naszym organizmie nieocenionÄ… rolÄ™ – oczyszcza jelita z resztek pokarmowych, uÅ‚atwia perystaltykÄ™ jelit, absorbuje wodÄ™, dajÄ…c nam przez kilka godzin uczucie sytoÅ›ci. Hamuje to apetyt i pozwala na zachowanie szczupÅ‚ej sylwetki. Poza tym bÅ‚onnik pomaga obniżyć stężenie cholesterolu we krwi, ponieważ ogranicza jego wchÅ‚anianie z przewodu pokarmowego. Jednak nie każdy chleb ma aż tyle zalet. Wszystko zależy od tego, z jakiej jest upieczony mÄ…ki.
Chleba jemy coraz mniej
Chleba do niedawna zjadaliÅ›my sporo – Å›rednio rocznie okoÅ‚o 110 kg na osobÄ™, bogatsi 70 kg, biedniejsi – 150 kg. Niestety w ciÄ…gu ostatnich 70 lat konsumpcja pieczywa zmniejszyÅ‚a siÄ™ o poÅ‚owÄ™. I nadal maleje. Chleb stopniowo wypierajÄ… z naszego jadÅ‚ospisu obce polskiej kuchni przekÄ…ski takie jak pizza, hamburgery, tortille i dziesiÄ…tki innych zamienników.
W 2011 roku średnie spożycie kształtowało się w granicach 54 kg, w 2012 zjedliśmy chleba jeszcze mniej, bo ok. 52 kg.
Wraz z rozwojem gospodarczym i zwiększeniem PKB wzrosło spożycie relatywnie droższych, wysoko przetworzonych produktów pochodzenia zwierzęcego kosztem mało przetworzonych wyrobów pochodzenia roślinnego, a szczególnie przetworów zbożowych. Styl życia charakterystyczny dla społeczeństw krajów rozwiniętych, w tym wadliwy sposób żywienia jest przyczyną wielu zaburzeń metabolicznych i rozwoju na tym podłożu chorób cywilizacyjnych takich jak otyłość, kamica żółciowa, choroby układu krążenia i układu kostnego. Dieta typu zachodniego, opierająca się przede wszystkim na tłuszczach i uboga we włókno pokarmowe zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworów oraz czynnościowych chorób układu pokarmowego.
Warunkiem poprawy takiej sytuacji jest działalność popularyzatorska. Trzeba nam propagować model żywienia określający optymalną wielkość i strukturę spożycia pieczywa, z uwzględnieniem tradycji żywieniowych. Należy także promować spożywanie innych produktów zbożowych.
Dlatego Fundacja Dobre Å»ycie – w trosce o zdrowie naszych dzieci – prowadzi od 2007 roku – kampaniÄ™ na rzecz dobrego chleba, promuje także inne produkty zbożowe, w tym kasze. WiÄ™cej o kampanii piszemy w dalszej części tego artykuÅ‚u.
Walentyna Rakiel-Czarnecka |