|
Zdrowotne w艂a艣ciwo艣ci kwasu mlekowego
Kwas mlekowy wp艂ywa dobroczynnie na prac臋 ca艂ego przewodu pokarmowego. Reguluje pH tre艣ci jelitowej i poprzez to optymalizuje proces trawienia, wydalania, zapobiega zaparciom. Poprzez zakwaszanie 艣rodowiska bakterie mlekowe hamuj膮 rozw贸j niepo偶膮danych bakterii, potencjalnie chorobotw贸rczych, a sprzyjaj膮 rozwojowi bakterii probiotycznych. Ta grupa bakterii nie tylko zwi臋ksza odporno艣膰 organizmu, ale tak偶e neutralizuje zwi膮zki rakotw贸rcze, przez co ogranicza rozw贸j kom贸rek nowotworowych, skutecznie zapobiega zw艂aszcza rakowi jelita grubego.
Kwas mlekowy wp艂ywa dobroczynnie na prac臋 ca艂ego przewodu pokarmowego. Reguluje pH tre艣ci jelitowej i poprzez to optymalizuje proces trawienia, wydalania, zapobiega zaparciom. Poprzez zakwaszanie 艣rodowiska bakterie mlekowe hamuj膮 rozw贸j niepo偶膮danych bakterii, potencjalnie chorobotw贸rczych, a sprzyjaj膮 rozwojowi bakterii probiotycznych. Ta grupa bakterii nie tylko zwi臋ksza odporno艣膰 organizmu, ale tak偶e neutralizuje zwi膮zki rakotw贸rcze, przez co ogranicza rozw贸j kom贸rek nowotworowych, skutecznie zapobiega zw艂aszcza rakowi jelita grubego.
Chocia偶 m膮ka jest bogatym 藕r贸d艂em soli mineralnych (im mniej oczyszczona tym bogatszym), to zawarte w niej pierwiastki nie s膮 艂atwo dost臋pne dla ludzkiego organizmu. Fermentacja mlekowa zachodz膮ca z zakwasie piekarskim wp艂ywa tak偶e na dost臋pno艣膰 mikro- i makroelement贸w.
Bakterie kwasu mlekowego pomagaj膮 nam lepiej zagospodarowa膰 sk艂adniki od偶ywcze 偶ywno艣ci – poprzez syntez臋 witamin oraz wytwarzanie enzym贸w. Proces fermentacji zakwas贸w sprzyja zachowaniu w wypieku wielu cennych sk艂adnik贸w wra偶liwych na dzia艂anie wysokich temperatur, takich jak kwas foliowy, biosterole (aktywne biologicznie sk艂adniki od偶ywcze), β-glukan (rozpuszczalna frakcja b艂onnika pokarmowego).
Naturalny sk艂adnik zb贸偶 – kwas fitynowy utrudnia nam przyswajanie pierwiastk贸w. Ot贸偶 zwi膮zek ten bardzo 艂atwo wchodzi w reakcje z dwuwarto艣ciowymi kationami, tworz膮c z nimi trudnorozpuszczalne sole – fityninany. Prowadzi to do zmniejszenia biodost臋pno艣ci zwi膮zanych w ten spos贸b pierwiastk贸w, czyli mo偶liwo艣ci ich przyswojenia w przewodzie pokarmowym. W rezultacie znaczna cz臋艣膰 niewykorzystanych z po偶ywienia mikro- oraz makroelement贸w zostaje wydalonych. Dotyczy to g艂贸wnie tak cennych biopierwiastk贸w jak cynk (bierze udzia艂 w procesach przemiany bia艂ek i w臋glowodan贸w, zwi臋ksza odporno艣膰 organizmu), wap艅 (podstawowy budulec ko艣ci i z臋b贸w), 偶elazo (niedobry mog膮 prowadzi膰 do anemii), magnez (niezb臋dny do prawid艂owego funkcjonowania uk艂adu nerwowego), a tak偶e fosfor zwi膮zany w strukturze kwasu fitynowego, kt贸ry jak magnez – buduje ko艣ciec.
Wysoka temperatura nie wp艂ywa na struktur臋 fitynian贸w, ale fermentacja jest bardzo skuteczna. Dopiero fermentacja z udzia艂em bakterii mlekowych, zachodz膮ca w zakwasie - powoduje ograniczenie dzia艂ania fitynian贸w, bakterie mlekowe degraduj膮 je. Rozprawiaj膮 si臋 z nimi ju偶 w 12 godzin. Neutralizacja tych soli zwi臋ksza przyswajalno艣膰 w/w deficytowych pierwiastk贸w. Kwas mlekowy w ciemnym 偶ytnim chlebie nie tylko poprawia przyswajanie wapnia i 偶elaza, ale dzia艂a leczniczo w schorzeniach 偶o艂膮dka, stanach zapalnych jelita grubego, zalecany jest przy chorobach w膮troby, nerek i trzustki.
Atutem fermentacji na zakwasie jest tak偶e to, 偶e bakterie kwasu mlekowego eliminuj膮 zwi膮zki rakotw贸rcze z pieczywa - azotany, azotyny, a przede wszystkim toksyny ple艣niowe, co odci膮偶a nasz uk艂ad odporno艣ciowy.
Ale na tym nie koniec dobrodziejstw zakwasu. Produkcj臋 piekarsk膮, szczeg贸lnie latem n臋ka tzw. choroba ziemniaczana, kt贸ra jest efektem rozwoju lasecznika. Pieczywo „ci膮gnie si臋”, ma nieprzyjemny zapach. Zapobiec temu mo偶e zakwas piekarski. Jego dodatek hamuje kie艂kowanie przetrwalnik贸w szkodliwych bakterii.
Znacznie wi臋kszym zagro偶eniem dla zdrowia s膮 zaka偶enia ple艣niowe, do kt贸rych dochodzi podczas zbioru i niew艂a艣ciwego przechowywania zb贸偶. A偶 jedna trzecia toksyn ple艣niowych (ple艣nie toksynotw贸rcze) to mykotoksyny, oporne na dzia艂ania wysokich temperatur. Zaliczane s膮 do nich: aflatoksyny – powoduj膮ce raka prze艂yku oraz uszkodzenie w膮troby i nerek; ochratoksyna A – wywo艂uj膮ca zmiany rakowe oraz uszkodzenia p艂odu w 艂onie matki; triochoteceny – odpowiedzialne za powstawanie raka prze艂yku i 偶o艂膮dka oraz zearafenon – o silnie toksycznym dzia艂aniu estrogennym. Obecno艣膰 tych toksyn stwierdza si臋 w znacznym odsetku pr贸bek m膮ki oraz w pieczywie. Mykotoksyny s膮 oporne na dzia艂anie wysokich temperatur.
Stwierdzana w m膮ce zawarto艣膰 mykotoksyn nie przekracza zwykle tolerowanej dawki dziennej, ale regularne ich spo偶ywanie prowadzi do nagromadzenia si臋 ich w organizmie, co daje odleg艂e w czasie skutki.
Jedynym znanym sposobem eliminacji tych zwi膮zk贸w z pieczywa jest wprowadzenie technologii produkcji pieczywa na zakwasach.
Stwierdzono, 偶e wraz z rozwojem bakterii mlekowych w zakwasie efektywnie zmniejsza si臋 zawarto艣膰 tych toksyn. Zakwaszenie ciasta zapobiega te偶 rozwojowi ple艣ni na gotowym ju偶 chlebie.
Bardzo istotne jest, 偶e pieczywo na zakwasach d艂u偶ej zachowuje 艣wie偶o艣膰.
Wypieraniu tradycyjnej fermentacji z udzia艂em bakterii (mlekowej) przez fermentacj臋 z udzia艂em dro偶d偶y (alkoholow膮) przypisuje si臋 zwi臋kszon膮 zachorowalno艣膰 na dro偶d偶yc臋 (candidiasis).
Co zawiera kromka chleba z ciemnej m膮ki?
Instytut 呕ywienia i 呕ywno艣ci wskazuje, 偶e warto艣膰 偶ywieniowa produkt贸w zbo偶owych jest uzale偶niona od stopnia przemia艂u ziarna, w trakcie kt贸rego usuwane s膮 zewn臋trzne cz臋艣ci bogate w sk艂adniki od偶ywcze. Mniejsz膮 zawarto艣ci膮 witamin i sk艂adnik贸w mineralnych charakteryzuj膮 si臋 produkty otrzymane z wy偶szego stopnia przemia艂u, w贸wczas m膮ka i pieczywo s膮 bielsze, a kasza drobniejsza. Natomiast pieczywo razowe oraz grube kasze odznaczaj膮 si臋 wy偶sz膮 zawarto艣ci膮 witamin i sk艂adnik贸w mineralnych oraz b艂onnika pokarmowego.
Wyr贸偶niamy trzy podstawowe rodzaje pieczywa:
- pszenne – wypiekane z m膮ki pszennej, zwyk艂e takie jak: chleb, bu艂ki, kajzerki, czy p贸艂cukiernicze typu cha艂ka;
- 偶ytnie – wypiekane z m膮ki 偶ytniej jasnej lub ciemnej na zakwasie: pieczywo tradycyjne – chleb razowy, pe艂noziarnisty;
- mieszane – wypiekane z m膮ki pszennej i 偶ytniej z dodatkiem dro偶d偶y lub zakwasu (my rekomendujemy na zakwasie).
Mamy tak偶e pieczywo z dodatkiem zi贸艂, ziaren, suszonych owoc贸w, warzyw, r贸偶nego rodzaju przypraw.
Wyb贸r pieczywa na rynku jest ogromny. Rzecz w tym, aby kupowa膰 to, kt贸re jest dla na najzdrowsze.
Ziarno zb贸偶 stanowi niemal doskona艂y model 偶ywno艣ci. 殴r贸d艂em skrobi jest bielmo, zarodek zawiera witaminy z grupy B, tokoferole, bia艂ko oraz t艂uszcze. Otr臋by zawieraj膮 du偶o b艂onnika pokarmowego, bia艂ka, witaminy z grupy B a tak偶e niema ca艂a pul臋 og贸lnej zawarto艣ci makro- i mikroelement贸w w ca艂ym ziarnie. Pieczywo jest dobrym 藕r贸d艂em: bia艂ka, b艂onnika pokarmowego, cennych witamin, zw艂aszcza niacyny i ryboflawiny, tworzeniu kt贸rym sprzyja fermentacja zakwasowa. Stanowi膮 one si艂臋 nap臋dow膮 wielu proces贸w 偶yciowych. W chlebie na zakwasie znajduj膮 si臋 ponadto witaminy z grupy B, E, wielu sk艂adnik贸w mineralnych, takich jak 偶elazo, magnez, cynk, potas, fosfor, witamin臋 E, kwas foliowy. W nieoczyszczonej m膮ce jest du偶o sk艂adnik贸w od偶ywczych i b艂onnika.
Dla przyk艂adu - porcja razowego chleba (500-600 gram) zapewnia zapotrzebowanie organizmu na witaminy B1 i PP oraz w oko艂o 50 procentach na witamin臋 B2. Zawiera witaminy – B1, B2, B6, kt贸re odpowiadaj膮 za w艂a艣ciw膮 prac臋 uk艂adu nerwowego.
W trakcie fermentacji pieczywo wzbogaca si臋 w aminokwasy egzogenne (lizn臋, tryptofan, metionin) - podstawowe niezb臋dne elementy budulcowe bia艂ek, kt贸rych nasz organizm nie jest w stanie wytworzy膰 i musi dostarczy膰 w po偶ywieniu.
Pieczywo razowe zapobiega oty艂o艣ci i obni偶a zawarto艣膰 cholesterolu we krwi.
- „Zastosowanie etapu fermentacji zakwas贸w sprzyja zachowaniu w procesie wypieku wielu cennych sk艂adnik贸w, wra偶liwych na dzia艂ania wysokich temperatur. Nale偶y tutaj wymieni膰 wnoszony z m膮k膮 kwas foliowy, naturalny czynnik przeciwdzia艂aj膮cy procesom mia偶d偶ycowym i w efekcie chorobom uk艂adu krwiono艣nego, a deficytowy w codziennej diecie.
W pieczywie na zakwasach udaje si臋 go zachowa膰 do 70 proc. (dla por贸wnania w cie艣cie nieukwaszonym podczas wypieku straty si臋gaj膮 50 proc.). Podobnie rzecz si臋 ma z biosterolami – aktywnymi biologicznie sk艂adnikami 偶ywno艣ci, czy β-glukanem – rozpuszczaln膮 frakcj膮 b艂onnika pokarmowego.
Chleb razowy zawiera du偶o b艂onnika, kt贸ry p臋cznieje i daje uczucie syto艣ci. Poprawia perystaltyk臋 jelit, dzi臋ki czemu nie ma zapar膰.
W 艂uskach ziarna jest du偶o korzystnych dla naszego organizmu zwi膮zk贸w – s膮 to tzw. antyoksydanty, czyli przeciwutleniacze, kt贸re chroni膮 kom贸rki przed uszkodzeniami wywo艂anymi przez wolne rodniki. Nagromadzenie si臋 takich utlenionych biomoleku艂 prowadzi m.in. do mutacji nowotworowych i przyspieszonego starzenia si臋.
W zbo偶u i jego przetworach zidentyfikowano dziesi膮tki r贸偶nych substancji biologicznie aktywnych. Pomagaj膮 one w zwalczaniu chor贸b i usuwaniu z organizmu zwi膮zk贸w toksycznych, pochodz膮cych z przemys艂owej dzia艂alno艣ci cz艂owieka oraz powstaj膮ce naturalnie podczas przemiany materii w organizmie, a szczeg贸lnie w sytuacjach stresowych. Spo艣r贸d wielu prozdrowotnych zwi膮zk贸w znajduj膮cych si臋 w ziarnach i ich przetworach na uwag臋 zas艂uguje Inozytol” – pisze w swoim referacie dr Henryk Piesiewicz ze Szko艂y G艂贸wnej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, autorytet naukowy piekarzy (szczeg贸艂y dotycz膮ce „Referatu” w „殴r贸d艂ach”). Dalej tak pisze o Inozytolu: „Wykazuje ona silne dzia艂anie przeciwutleniaj膮ce i jest potrzebna m.in. do dobrego funkcjonowania m贸zgu i rdzenia kr臋gowego. Wykazuje tak偶e w niekt贸rych przypadkach dzia艂anie przeciwnowotworowe”. Niedob贸r tego sk艂adnika objawia si臋 dra偶liwo艣ci膮 i bezsenno艣ci膮”.
Najbardziej odpowiednim po偶ywieniem dla kom贸rek m贸zgowych s膮 w臋glowodany z艂o偶one, kt贸re s膮 d艂u偶ej trawione, przez co poziom cukru we krwi jest ustabilizowany i utrzymuje si臋 na sta艂ym poziomie przez d艂u偶szy czas (nie wyst臋puj膮 skoki glukozowe, jak w przypadku spo偶ywania bia艂ego pieczywa czy w臋glowodan贸w prostych, kt贸re s膮 odpowiedzialne za wahania nastroj贸w).
Do w臋glowodan贸w z艂o偶onych nale偶y skrobia – g艂贸wny sk艂adnik m膮ki. Makrocz膮steczki skrobi s膮 zbudowane z 艂a艅cuch贸w glukozy, kt贸re s膮 powolnie uwalniane i umo偶liwiaj膮 ci膮g艂膮 dostaw臋 energii do m贸zgu. 艢niadanie bez pieczywa, makaronu, ry偶u czy te偶 p艂atk贸w zbo偶owych to stracony posi艂ek.
Nasz m贸zg zu偶ywa przeci臋tnie 40 proc. w臋glowodan贸w zawartych w spo偶ywanym przez nas jedzeniu.
Tak wi臋c – je艣li chcemy rano by膰 sprawni umys艂owo, powinni艣my przed wyj艣ciem z domu zje艣膰 艣niadanie.
Wg doktora Piesiewicza znaczenie chleba w diecie wsp贸艂czesnego cz艂owieka b臋dzie wzrasta艂o, gdy偶 chleba nie da si臋 zast膮pi膰.
Obecno艣膰 w chlebie (zw艂aszcza produkowanych na naturalnych zakwasach piekarskich) licznych substancji smakowo-zapachowych u艂atwia trawienie i przyswajanie sk艂adnik贸w od偶ywczych. Bod藕ce smakowe i zapachowe s膮 niezb臋dne do powstawania dostatecznej ilo艣ci 艣liny i sok贸w trawiennych w przewodzie pokarmowym. Substancje smakowo-zapachowe chleba sprawiaj膮, i偶 mo偶na go je艣膰 wielokrotnie w ci膮gu dnia. W przypadku cz臋stego spo偶ywania ka偶dego innego pokarmu szybko tracimy 艂aknienie”.
Prawdziwy chleb razowy czy sfa艂szowany?
Chleb razowy na zakwasie posiada wyj膮tkowe walory od偶ywcze i zdrowotne, znakomite walory smakowe i zapachowe oraz naturaln膮 trwa艂o艣膰. Jak odr贸偶ni膰 go od innych?
Czytajmy uwa偶nie etykietki. Chleb prawdziwy pi臋knie pachnie i ma w sk艂adzie tylko m膮k臋, wod臋, zakwas i s贸l (odrobin臋). Je艣li ma co艣 wi臋cej – np. zakwaszacz (E322, E330), polepszacz (E471, E300) – oznacza to, 偶e nie jest prawdziwy. Zachowajmy ostro偶no艣膰!
Pami臋tajmy – niekt贸re polepszacze nie s膮 zdrowe.
Bardzo cz臋sto na p贸艂kach znajdujemy chleb barwiony karmelem lub pra偶onym s艂odem. Prawnie dodatki te s膮 dopuszczone, ale warto艣膰 od偶ywcza chleba razowego i tego zafa艂szowanego jest diametralnie r贸偶na. Trzeba por贸wna膰 konsystencj臋 i ci臋偶ar. Chleb barwiony jest znacznie l偶ejszy, gdy偶 „podrobiony” chleb razowy jest w rzeczywisto艣ci wypiekany z bia艂ej m膮ki pszennej i jest delikatniejszy. Ponadto zachowuje kr贸tko 艣wie偶o艣膰.
Chleb razowy powinien mie膰 wi臋ksze cz膮stki, ma ciemniejszy odcie艅 mi臋kiszu, w kt贸rym otwory s膮 drobniejsze, ale bardziej r贸wnomiernie rozmieszczone. Pieczywo pe艂noziarniste, a zw艂aszcza 偶ytnie nie b臋dzie pi臋knie wyro艣ni臋te, poniewa偶 b艂onnik hamuje wzrost obj臋to艣ci.
. Dzi臋ki ciemnej m膮ce ma pi臋kny kolor, charakterystyczny zapach, po przekrojeniu wyczuwalna jest wilgotno艣膰. Chleb razowy, dzi臋ki naturalnym bakteriom zachowuje 艣wie偶o艣膰 do 10 dni (pod warunkiem, 偶e jest odpowiednio przechowywany – w lnianej 艣ciereczce).
Chleb nie tuczy – koniec mit贸w
Ostatnio pojawi艂a si臋 moda na niejedzenie chleba. Panuje opinia, 偶e pieczywo jest g艂贸wnym winowajc膮 nadwagi i oty艂o艣ci. Co ciekawe, spo偶ycie pieczywa spada, podczas gdy ludzi oty艂ych przybywa…
Jak wynika z bada艅 chleb, szczeg贸lnie bogaty w b艂onnik, razowy jest jednym z element贸w zwalczaj膮cych oty艂o艣膰. Jeden z najnowszych raport贸w uczonych ameryka艅skich podkre艣la, 偶e posi艂ek bogaty w w臋glowodany ma korzystny wp艂yw na organizm ludzki. W臋glowodany zawarte w owocach, warzywach, makaronie, ry偶u i pieczywie s膮 dobrymi „wype艂niaczami” 偶o艂膮dka. Dzieje si臋 tak dzi臋ki du偶ej zdolno艣ci poch艂aniania wody, w臋glowodany w por贸wnaniu do t艂uszczu dostarczaj膮 ma艂o energii, kt贸r膮 szybko uwalniaj膮. Produkty bogate w w臋glowodany i b艂onnik wymagaj膮 lepszego prze偶uwania co w efekcie zmniejsza pr臋dko艣膰 jedzenia i powoduje wi臋ksze spalanie energii.
Coraz cz臋艣ciej zdarza si臋, 偶e m艂ode dziewczyny odchudzaj膮c si臋 wg modnych diet rezygnuj膮 z pieczywa. Jest to nieporozumienie, gdy偶 chleb tak naprawd臋 nie tuczy.
Owszem, mo偶e tuczy膰, gdy jest spo偶ywany w nadmiarze, a do tego niew艂a艣ciwie dobrany (bia艂y, pulchny).
„Chleb spe艂nia znacz膮c膮 rol臋 w racjonalnym 偶ywieniu z uwagi na tzw. efekt przesytu. Cz膮stki chleba, zwi臋kszaj膮 wielokrotnie swoj膮 obj臋to艣膰 w przewodzie pokarmowym, dzi臋ki du偶ej zawarto艣ci skleikowanej skrobi, kt贸ra w obecno艣ci wody i sok贸w 偶o艂膮dkowych silnie p臋cznieje. Chleb w ten spos贸b szybko likwiduje uczucie g艂odu, a cz艂owiek jest wtedy mniej podatny do dodatkowej konsumpcji 偶ywno艣ci. Ma to du偶e znaczenie w leczeniu oty艂o艣ci” – pisze dr Henryk Piesiewicz. Zwraca uwag臋: „W spo艂ecze艅stwie pokutuje nieprawdziwe prze艣wiadczenie, w tym tak偶e w艣r贸d niekt贸rych lekarzy o tucz膮cych w艂a艣ciwo艣ciach chleba. Tymczasem jedzenie chleba nie powoduje oty艂o艣ci, wr臋cz przeciwnie zmniejsza wra偶enie g艂odu i potrzeb臋 jedzenia s艂odkich i t艂ustych da艅, jest wi臋c sprzymierze艅cem a nie nieprzyjacielem, gdy chce si臋 zrzuci膰 nadwag臋. Stosunkowo wysoka zawarto艣膰 b艂onnika w chlebach ciemnych i z dodatkiem ziaren, otr膮b, s艂od贸w itp. Sprzyja odchudzaniu si臋 m.in. poprzez zwi臋kszanie perystaltyki jelit”.
Trzeba r贸wnie偶 pami臋ta膰, 偶e jedzenie chleba zmniejsza uczucie g艂odu, a tyjemy od tego, co k艂adziemy na chleb – t艂uste w臋dliny, pasty, pasztety.
Dr Anna Diowksz z Politechniki 艁贸dzkiej zwraca uwag臋 na indeks glikemiczny, kt贸ry w przypadku 偶ytniego chleba nie jest wysoki.
- „O tym, czy dany produkt jest tucz膮cy decyduje nie tylko jego kaloryczno艣膰, ale przede wszystkim indeks glikemiczny (GLI). Jest to wska藕nik m贸wi膮cy o zmianach st臋偶enia glukozy we krwi po spo偶yciu posi艂ku, a okre艣laj膮cy proporcj臋 powierzchni pod krzyw膮 zmian poziomu cukru we krwi w ci膮gu 2 godzin po posi艂ku, do powierzchni pod krzyw膮 dla glukozy. W przypadku produkt贸w o wysokim indeksie glikemicznym, bezpo艣rednio po posi艂ku poziom glukozy we krwi gwa艂townie wzrasta. Reakcj膮 organizmu jest r贸wnie szybki wyrzut insuliny i w efekcie poziom cukru szybko spada. Spo偶ywanie produkt贸w o wysokim indeksie glikemicznym powoduje wzrost 艂aknienia i skutkuje przybieraniem na wadze. Dla odmiany, przyk艂adem produktu o niskim indeksie glikemicznym jest pieczywo na zakwasie, zw艂aszcza 偶ytnie. Po jego spo偶yciu d艂ugo utrzymuje si臋 poczucie syto艣ci i sta艂y, umiarkowany poziom glukozy we krwi, co skutecznie zapobiega napadom „wilczego apetytu”, kt贸ry jest zmor膮 wszystkich stosuj膮cych drastyczne diety. 艁atwo wtedy o z艂amanie re偶imu dietetycznego i niekontrolowane spo偶ycie nie zawsze dozwolonych produkt贸w.
Je偶eli dodamy do tego jeszcze, 偶e do艣wiadczenia na modelu zwierz臋cym dowiod艂y, i偶 pieczywo na zakwasie obni偶a poziom „z艂ego” cholesterolu LDL, zmniejszaj膮c tym samym ryzyko wyst臋powania zawa艂u serca, to mo偶na wr臋cz zaleca膰 osobom oty艂ym, i nie tylko, spo偶ywanie pieczywa na zakwasach w celach terapeutycznych.
Atutem polskich piekarzy jest to, 偶e w ich piekarniach nadal kultywowana jest tradycyjna produkcja pieczywa na zakwasie. A konsumenci powinni wykorzysta膰 to, 偶e na co dzie艅 maj膮 艂atwy dost臋pny produkt o wysokich walorach zdrowotnych, na kt贸rego rozpowszechnienie kultury zachodnie musz膮 dopiero poczeka膰” – pisze pani doktor w swoim artykule „Pieczywo na zakwasie kluczem do zdrowia” w „Przegl膮dzie piekarniczym i cukierniczym”.
Warto tak偶e wiedzie膰, ile kalorii znajduje si臋 w 100 gramach chleba?
Przeci臋tnie 100 g pieczywa dostarcza od 250 do 350 kcal. I tak:
偶ytni jasny – 241 kcal (82 w kromce)
pszenny – 249 kcal (75)
偶ytni pe艂noziarnisty – 237 kcal (80)
偶ytni razowy – 233 kcal (79)
偶ytni chrupki – 353 kcal (35)
Walentyna Rakiel-Czarnecka |