Tydzień Żytniego Chleba w Szkole

Szanowni Dyrektorzy Szkół,

Dlaczego właœnie w tym terminie proponujemy zorganizować „Tydzień”? Bo 16. paŸdziernika jest Œwiatowy Dzień Chleba – działania podjęte kilka dni wczeœniej byłyby przygotowaniem do tego œwięta.

Pragnieniem naszym jest aby „Tydzień” odbył się w każdej szkole – od szkoły podstawowej poczynajšc. Jeœli włšczš się przedszkola – także będziemy „za”. Zapraszamy także domy kultury, œwietlice, kluby, organizacje pozarzšdowe, wszystkich kto tylko zechce poœwięcić trochę uwagi temu, co je, w tym głównie pieczywu.

Dlaczego zachęcamy do przeprowadzenia tej kampanii na rzecz dobrego chleba? Bardzo zależy nam na podniesieniu œwiadomoœci konsumenta, który dokładnie będzie wiedział, co je, i nie pozostanie biernym odbiorcš „tego, co nam wyprodukujš”.

Œwiadomemu konsumentowi nie można wepchnšć czegokolwiek. Dobrze poinformowany konsument jest trudny do manipulowania przez firmy marketingowe, œwiadomie wybiera te produkty z półki sklepowej, które sš dla niego zdrowe.

Ponieważ chleb jest podstawowym artykułem spożywczym, uznajemy że w pierwszej kolejnoœci właœnie on powinien znaleŸć się w centrum naszej uwagi.

 

Wspierajšc się naukowš wiedzš stwierdzamy, że najzdrowszy jest dla człowieka chleb na zakwasie, wypiekany zgodnie z wiekowš tradycjš. Niestety zaledwie około pięciuset spoœród siedmiu tysięcy piekarzy w naszym kraju stosuje tradycyjne receptury. Pozostali piekš chleb bez zakwasu, z różnego rodzaju dodatkami, niekoniecznie przyjaznymi dla organizmu człowieka.

Z badań TNS OBOP (Oœrodek Badania Opinii Publicznej sp. z o.o.) wynika, że dzienne spożycie szkodliwych dla zdrowia „dodatków” do żywnoœci może sięgać nawet 10-20 gramów dziennie. Co dalej dzieje się z tymi wprowadzanymi do organizmu substancjami? Jest to pytanie retoryczne…

 

W materiale, który Wam przygotowaliœmy wyjaœniamy, dlaczego powinniœmy spożywać chleb na zakwasach, jakie dobrodziejstwa zawierajš w sobie bakterie kwasu mlekowego, jak wartoœciowym produktem spożywczym jest chleb żytni na zakwasie.

Ze swojej strony zachęcamy Państwa, abyœcie dołšczyli do naszej kampanii na rzecz dobrego chleba, którš Fundacja Dobre Życie prowadzi od ponad dwóch lat. Jeœli włšczycie się do naszych działań, osišgniemy większy efekt, będziemy bardziej widoczni i wspólnie możemy zmobilizować decydentów, aby spowodowali, aby chleb dobry wyparł chleb gorszy. Na razie jest odwrotnie.

Niepokojšco brzmi także informacja, że spada spożycie pieczywa w Polsce. Piekarnie przeżywajš kryzys, padajš nawet firmy, które sprzedawały pieczywo od czasów przedwojennych.

Kiedy we Francji spadło spożycie pieczywa poniżej 70 kg na osobę w cišgu roku, powołano specjalnš rzšdowš komisję, aby zaradziła temu niekorzystnemu dla zdrowia obywateli zjawisku.

U nas pĂłki co nikt, poza piekarzami i dietetykami tym siÄ™ nie przejmuje.

 

Jako inicjatorka „Tygodnia” marzę, aby nasza kampania stała się tak popularna jak „Sprzštanie Œwiata”.

Zainaugurujmy, Szanowni Państwo – „Sprzštanie talerza” – wyrzućmy z niego to, co nie jest dla ludzkiego organizmu dobre, a zostawmy przyjazne dla zdrowia produkty.

Pedagodzy, Wychowawcy – pomóżmy naszym podopiecznym w „Sprzštaniu talerzy”. Jestem przekonana, że jest to zupełnie dobra propozycja, która uaktywni konsumenta do obrony własnego zdrowia.

 

W tym roku zaczynamy od chleba, rusza też unijny program dotyczšcy owoców i warzyw. Może w niedalekiej przyszłoœci zorganizujemy kampanię na rzecz dobrej wody oraz artykułów mięsnych? Na pewno warto byłoby również rozpropagować znaczenie ruchu dla utrzymania dobrej kondycji…

Tematów do podjęcia jest sporo, ale teraz zajmijmy się chlebem, podstawowym pokarmem.

Po co to całe zamieszanie – zapytacie? Pragnę podkreœlić, że jeœli jakiœ temat staje w centrum ogólnopolskiej kampanii, jest bardziej widoczny i wtedy łatwiej jest dotrzeć do œwiadomoœci odbiorcy. Tworzy się też klimat do zmian – wierzymy, że będzie to zmiana na lepsze.

 

Zanim jednak zabierzemy się za inne produkty i ruch, proponujemy aby w tym roku, przed Œwiatowym Dniem Chleba, (przypominamy - przypada w tym roku na 16 paŸdziernika) - podjšć trochę działań.

Pomysłów jest wiele, każda z placówek ma inne możliwoœci.

Można zaprosić miejscowego piekarza, upiec z nim razem chleb, zaprosić dietetyka do szkoły, wysłuchać referatu przygotowanego przez młodzież lub nauczycieli.

Można też zaprosić Koło Gospodyń Wiejskich lub słuchaczy z Uniwersytetu III Wieku, a może członków Klubu Seniora? W takim gronie można porozmawiać o chlebie, jak dawniej go wypiekano, jako trudno było zebrać pienišdze na chleb i o czasie, kiedy tego chleba ludziom brakowało.

Można przygotować apel, wieczornicę, zaprosić starszych ludzi, którzy będš mieli okazję powspominać, jak ciężko pracowali na chleb i jak smakowała kromka chleba, upieczonego przez ich matkę, babcię.

Można napisać scenariusz lekcji, przeprowadzić jš, a potem przysłać go do organizatorów, aby
w przyszłym roku takie właœnie scenariusze można było podarować innym szkołom.

Można też napisać gazetkę œciennš, zorganizować kiermasz chleba, albo np. hodować zakwas w domu, tak jak niegdyœ pielęgnowaliœmy fasolę, a potem przynieœć do szkoły i porównać jaki komu wyrósł. Można też, z pomocš dorosłych upiec chleb na takim własnym zakwasie.

Można poszukać wierszy o chlebie, tekstów, artykułów, można przygotować ich prezentację. Można też zorganizować konkurs na podsumowanie – kto wie, dlaczego trzeba jeœć chleb na zakwasie i jak go rozpoznać?

Można również wręczyć uczestnikom „Dyplom Małego Piekarczyka” (wzór w załšczeniu) lub opracować „Certyfikat”, „Podziękowanie” itp.

Można zaprezentować całš drogę, jakš pokonuje „chleb’ – tzn. „od ziarenka do bochenka”. W ten sposób można pokazać trud wielu ludzi, bez których nie mielibyœmy pysznych, apetycznych bochenków na stole. Taki „Tydzień” może być znakomitš okazjš do nauki szacunku dla heroizmu ciężkiej pracy całego sztabu ludzi: rolnika, młynarza, kierowcy, piekarza, sprzedawcy, biotechnologa i innych naukowców, zajmujšcych się chlebem, producentów narzędzi, urzšdzeń, maszyn stosowanych w procesie przygotowania i pieczenia chleba?

Może warto zorganizować „Tydzień”, a potem zachęcić młodzież, aby wzięła udział w organizowanym najbliżej Œwięcie Chleba? W wielu miastach œwięta te cieszš się ogromnym zainteresowaniem. Kiermasze, organizowane przez piekarzy oraz współpracujšce z nimi instytucje przycišgajš tłumy. Tak jest od kilku lat np. w Warszawie, ubiegłoroczne œwięto w Radomiu zgromadziło ponad 30 tys.

Coraz więcej gmin i powiatów organizuje œwięto chleba oraz różnego rodzaju kiermasze tradycyjnie wytwarzanej żywnoœci. Dla nas jest to sygnał, że zbiorowa mšdroœć każe ludziom bronić się przed zalewem wyskoprzetworzonej, przemysłowej żywnoœci.

 

Intuicyjnie wyczuwamy, że „Tydzień” wpisuje się w nowy trend, skierowany na ochronę człowieka przed sztucznym pożywieniem.

Koniecznie zaangażujcie w swoje działania rodziców uczniów, którzy dzięki Wam zacznš się zastanawiać, jaki kupujš chleb.

Nie martwcie się, że nie starczy dla wszystkich chleba na zakwasie. Kiedy piekarze uœwiadomiš sobie, że ich klienci domagajš się chleba na zakwasie – nauczš się go piec szybciej niż nam się wydaje. I będš zachwyceni, że ich produkt cieszy się Waszym uznaniem.

Szanowny Konsumencie – to od Ciebie zależy, jakie produkty będš dominowały na rynku, to Ty rzšdzisz, to Ty masz pienišdze. Pamiętaj, że masz wybór – w każdej chwili możesz powiedzieć: dziękuję, ale takiego chleba nie będę jadł.

W tym roku zaczynamy bardzo skromnie, niemal bez dofinansowania. Wierzymy jednak głęboko, że brak œrodków nie jest przeszkodš. Przygotowaliœmy trochę materiałów, które majš pomóc w organizowaniu „Tygodnia Żytniego Chleba w Szkole” i dzisiaj, w dobie Internetu te materiały można wysyłać wszędzie, bez wielkich kosztów. Macie Państwo na to naszš zgodę – dzielcie się materiałami jak chlebem. Niech służš dobrej sprawie.

Najważniejsze, żeby o chlebie w szkole mówiono. Żeby informowano się, jak jest ważny dla naszego zdrowia, niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. I jak ważne jest, jak został upieczony, co do niego zostało dodane.

 

Reklama towarzyszy nam na kaĹĽdym kroku. Jest obecna na ulicznych bilboardach, w gazetach,
w domu, w telewizji i radiu, w sklepach, na opakowaniach, na przystankach, na dworcach. Sprawia, że idšc do sklepu kierujemy się tym, co reklama „podpowiada”, zapominajšc co jest dobre dla naszego organizmu. A często jest tak, że nie mamy podstawowej wiedzy o tym, co nasz organizm potrzebuje i wtedy kupujemy „jak leci”. A sklepy i reklamy kuszš nas na wiele sposobów. W marketach nie tylko sposób ułożenia towaru, ale nawet muzyka jest odpowiednio dobrana przez specjalistów od psychiki ludzkiej (wolna, gdy jest mało klientów i szybsza, gdy jest ich więcej). Na półkach czekajš na nas pięknie opakowane towary, z etykietek œmiejš się do nas postacie z bajek. Jest kolorowo, ale to nie znaczy, że bezpiecznie. Bo z zawartoœciš kartonów, torebek czy butelek bywa różnie. Dlatego powinniœmy bardzo uważnie czytać etykietki.

A jeœli etykietki nie ma, tak jak w przypadku chleba zdarza się bardzo często?

Wtedy powinniœmy zachować szczególnš czujnoœć. I po to właœnie zachęcamy do udziału w „Tygodniu Żytniego Chleba w Szkole”, aby wzbudzić w młodych konsumentach tę czujnoœć właœnie. Żeby pytali,
z czego ten chleb został wyprodukowany, żeby zainteresowali się, co kładš na talerz i jakiego rodzaju produkty spożywajš. Że liczy się nie tylko smak, ale i wartoœci odżywcze.

 

Niepokojšcy jest fakt, że spożycie pieczywa w Polsce maleje. Konsument atakowany zewszšd reklamami alternatywnych, nowoczesnych produktów żywnoœciowych, coraz częœciej rezygnuje z tradycyjnego chleba, na korzyœć przeróżnych masowo wytwarzanych przez rynkowych gigantów „chlebów chrupkich”, przez wielbicieli prawdziwego chleba zwanych po prostu „deskami”.

Kobiece pisma propagujšc kolejne diety cud, krzyczš tkwišcych kaloriach tkwišcych w chlebie
i przekonujš do rezygnacji z węglowodanów złożonych. Tymczasem chleb, zgodnie z analizami żywieniowców i dietetyków, a zwłaszcza ten pieczony z mški z pełnego przemiału, na naturalnym zakwasie to wymarzony wręcz sprzymierzeniec zdrowia i smukłej sylwetki.

 

Jak przekonać do dobrego chleba młodzież? Może zachęcajšc, aby żyła zgodnie z zasadami Wellness? Człowiek od zawsze pragnšł zachować zdrowie i urodę. Aby osišgnšć ten cel, sięgał po wiele różnych metod i sposobów. Wellness to nowe zjawisko cywilizacyjne polegajšce na dšżeniu do możliwe najdłuższego zachowania młodoœci, zdrowia i dobrej kondycji psychofizycznej. To zjawisko ma swoje korzenie w pierwszych latach po II wojnie, kiedy to w 1946 roku Œwiatowa Organizacja Zdrowia przyjęła definicję zdrowia, z której wynika, że zdrowie to nie tylko brak choroby, czy kalectwa, ale pełny dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny.

Słowo Wellness można przetłumaczyć z angielskiego tak: well – dobrze, pomyœlnie, be well – być w dobrym zdrowiu.

Wellness to po polsku Dobrostan. To synonim postawy życiowej, życiowej filozofii, odwołujšcej się do tych wartoœci, które sš najbardziej podstawowe, a jednoczeœnie w naszych czasach zaniedbane: szczęœcia wynikajšcego z poczucia własnego sensu swojego życia, ze œwiadomoœci, że przeżywamy je w pełni, dbajšc o harmonijne łšczenie wszystkich sfer; rodziny, pracy zawodowej i osobistego rozwoju duchowego.

Słowo Wellness i słowo SPA (leczenie wodš) robiš wielkš karierę – tak w Europie, jak i za oceanem. Mówi się już nawet o ruchu Wellness, a jednš z osobistoœci tego ruchu w USA jest dr Ronald Ardell. Oto co sam mistrz mówi o Wellness:

„… to częœciowo styl życia, częœciowo filozofia, polegajšca na dšżeniu do œwiadomej egzystencji. Ten œwiatopoglšd opiera się na poczuciu odpowiedzialnoœci za własne zdrowie, a jednoczeœnie za jakoœć życia. Wellness zawiera w sobie cielesne i duchowe aspekty bytu. Jednym z nich jest sztuka życia. Jeœli jest ona œwiadomie rozwijana oraz wzbogacana o nowe doœwiadczenia i wiedzę, wówczas w sposób istotny mogš poprawiać się nasze perspektywy na dobre i spełnione życie. To natomiast jest œciœle zwišzane z innymi osobistymi faktorami jak: fitness, walka z brakiem czasu i stresem, poczucie własnej godnoœci oraz odpowiednie, konstruktywne rozwijanie postępowania w stosunku do samego siebie. Wellness rozwija nigdy nie słabnšcš ciekawoœć życia, jego wartoœci i sens”.

Może właœnie to magiczne słowo „Wellness” zachęci młodych?

Chcesz „być trendy”, jedz chleb na zakwasie. Chcesz zachować zdrowie – odżywiaj się prawidłowo, wtedy będzie modny, będziesz żył zgodnie z zasadami „Wellness”. Może to zachęci młodych ludzi?

 

Wierzę, że Dyrektorzy szkół, Nauczyciele, Wychowawcy, Pedagodzy znajš wiele innych sposobów dotarcia do młodych umysłów, ja tylko próbuję Państwa zmotywować i zainspirować.

Reszta pozostaje w Waszych rękach.

Ze swojej strony bardzo serdecznie proszę – zorganizujmy taki „Tydzień” w szkołach, naprawdę warto coœ zrobić dla zdrowia naszych najmłodszych, a przy okazji i dla naszego.

I po co to wszystko – zapytacie?

Chcemy, abyœcie zachęcali swoich wychowanków do życia zgodnie z zasadami tzw. „zdrowego stylu życia”. Dlaczego? Bo jesteœmy wyposażeni genetycznie do dłuższego życia w zdrowiu. Współczesna wiedza o człowieku pozwala ustalić potencjalnš długoœć życia na 100-120 lat. Jeżeli jeszcze tego wieku nie dożywamy, dzieje się tak najczęœciej wskutek różnych popełnianych przez nas błędów dotyczšcych stylu życia. Oznacza to, że robimy pewne rzeczy, które nam szkodzš, albo nie robimy innych, które sš dla nas korzystne.

Wybitny lekarz kanadyjski, Marc Lalonde obliczył, że długoœć i jakoœć życia człowieka zależš głównie od czterech czynników. Lalonde obliczył też przybliżonš wartoœć procentowš tych czynników.

Sš to (w przybliżeniu): wyposażenie genetyczne - 12 proc., medycyna kliniczna/lecznictwo – 18 proc., wpływ œrodowiska - 14 proc., styl życia - 56 proc.

Wg WHO (Œwiatowa Organizacja Zdrowia) Polacy o ponad 8 lat wczeœniej tracš zdrowie od innych, krócej też żyjš. W Polsce przedwczeœnie umiera 17 proc. kobiet oraz 30 proc. mężczyzn pomiędzy 25. a 65. rokiem życia. W Szwecji odpowiednio 4 i 10 proc. Francuzi żyjš o 6 lat dłużej niż my: kobiety o 5 i mężczyŸni o 7.

Ocenia się, że Polak to najbardziej chory człowiek w Unii Europejskiej.

Co mamy robić, żeby przedłużyć życie w zdrowiu? Zmienić styl życia, od którego tak wiele przecież zależy.

Co się składa na zdrowy styl życia? Wg. Zbigniewa Cendrowskiego sš to:

n         Właœciwe odżywianie się

n         Systematyczna aktywnoœć fizyczna

n         Umiejętne ograniczanie skutków dystresu (czyli stresu negatywnego)

n          Wyeliminowanie uzależnień

Przede wszystkim powinniœmy wcišż uzupełniać naszš wiedzę, aby wiedzieć, jak mamy postępować, co robić, aby przedłużyć swoje życie i jak najdłużej nie chorować.

Starać się trzeba przez całe życie. Powinniœmy mentalnie nastawić się, że chcemy o siebie zadbać, aby jak najdłużej zachować zdrowie. W tym celu musimy uœwiadomić sobie, że życie bardzo długo daje nam szanse, bo większoœć chorób jest chronicznych, wykluwajš się przez dziesištki lat. Tak więc zaczynajšc już dzisiaj inaczej żyć, możemy jeszcze zdšżyć coœ ze sobš zrobić, aby „ubiec chorobę”.

Wszystkie nasze komórki, substancje i molekuły sš w sposób cišgły, jedna po drugiej wymieniane. Po szeœciu miesišcach wszystkie sš nowe. Trzeba się starać, aby materiał, z którego buduje się te nowe komórki był odpowiedniej jakoœci. Jeżeli przy tym będziemy pamiętali o co najmniej trzech spacerach w tygodniu, gimnastyce (ciała i umysłu), radzili sobie ze stresem i nie wpadali w nałogi – nasz stan zdrowia poprawi się zdecydowanie.

 

Profesor Marek Naruszewicz z Uniwersytetu Medycznego w Warszawie, prezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Miażdżycš twierdzi, że 70 proc. Polaków nie powinno chorować w ogóle. Powołuje się na dane WHO, wg. których nawet 70 proc. wszystkich chorób ma swoje Ÿródło w niewłaœciwym sposobie odżywiania. Na liœcie chorób dietozależnych oprócz otyłoœci, możemy znaleŸć takie pozycje jak choroby serca, nowotwory, cukrzyca, osteoporoza, niedokrwistoœć, czy zaburzenia rozwoju układu nerwowego

 

Trudno jest zaczšć „od wszystkiego naraz”, dlatego proponujemy – zacznijmy od chleba.

 

Szanowni Państwo,

czekamy na informacje o Waszych działaniach. Interesuje nas wszystko – jakie mieliœcie pomysły, co się udało zrobić, efekty. Czekam na opisy jak również na fotografie. Najciekawsze będziemy zamieszczać na naszej stronie internetowej (www.rakiel-czarnecka.pl) oraz w wydawnictwach na które, mamy nadzieję – pozyskamy fundusze.

Zależy nam bardzo, aby „Tydzień Żytniego Chleba w Szkole” stał się imprezš cyklicznš, wpisał się do kalendarza szkolnych aktywnoœci.

Prosimy o nadsyłanie materiałów drogš e-mailowš (poczta@rakiel-czarnecka.pl, wrakiel@wp.pl, wrc55@hotmail.com) lub pocztš tradycyjnš:

Fundacja Dobre Życie, Walentyna Rakiel-Czarnecka

ul. Marszałkowska 9/15 lokal 43, 00-626 Warszawa.

 

Jestem głęboko przekonana, że moje słowa dotrš do Waszych Serc i wspólnie wzbogacimy się
o wiedzę o dobrym chlebie, aby tym samym zapewnić sobie trochę więcej zdrowia.

 

Czego Państwu i sobie życzę.

 

Walentyna Rakiel-Czarnecka

Wiceprezes Fundacji Dobre Życie

Inicjatorka i promotorka

„Tygodnia Żytniego Chleba w Szkole”

Warszawa, sierpień 2009 rok

 

 

 

PS.

Wyrażam zgodę na wykorzystywanie  do celów  „Tygodnia Żytniego Chleba w Szkole” - przekazanych materiałów mojego autorstwa, profesor Alicji Zobel, jak i Anny Diowksz, Magdaleny Włodarczyk-Kierczyńskiej i Piotra Dziugana, Iwony Dziugan  i innych. Warunkiem jest podanie Ÿródła, skšd pochodzš
i że zostały przekazane w ramach kampanii na rzecz dobrego chleba.

Przekazujemy także do wykorzystania logo Fundacji Dobre Życie oraz plakat Międzynarodowego Œwięta Chleba.

Przedruki artykułów prasowych, które Państwu przygotowaliœmy zgodnie z prawem prasowym można wykorzystywać z podaniem Ÿródła. Specjalnie dla Państwa swoje utwory przekazała ludowa twórczyni z Kurpi - Janina Anna Krzyżewska.

Proszę więc korzystać z materiałów „na zdrowie”.

 

Walentyna Rakiel-Czarnecka