Co zrobić, aby włšczyć się w ruch niezapominajkowy?

Po to, by wpisać się w ruch niezapominajkowy, zostać uczestnikiem tego ruchu, trzeba zrealizować co najmniej jedno z przedsięwzięć, które przedstawiam poniżej. Chcemy, aby pod sztandarem Niezapominajki podejmowane były następujšce zadania ("czysto niezapominajkowe"):

Kluby Szkół Parkowych a) utworzenie Klubu Szkół Parkowych w miejscowoœciach, gdzie znajdujš się parki wiejskie, podworskie, albo też obszary, gdzie można posadzić drzewa i krzewy. Takich parków w kraju jest kilka tysięcy. Liczymy, że do naszego Klubu wstšpi około 50 szkół (szkoły już zaczęły się zgłaszać; akcję powoływania tego Klubu rozpoczęliœmy ponad rok temu, na łamach "Przyrody Polskiej" i spotkała się ona z żywym odzewem). Zadania dla Klubu to: inwentaryzacja drzew w parku, wykonanie szkiców, dokumentacji fotograficznej, opis obiektu, uporzšdkowanie parku i jego otoczenia, podjęcie działań, zmierzajšcych do ochrony tego miejsca (pod opiekš konserwatora przyrody i we współpracy z lokalnym samorzšdem) oraz znalezienia pomysłu na park, na jego zagospodarowanie z pożytkiem dla wszystkich mieszkańców danej miejscowoœci). Mamy wstępnš deklarację Lasów Państwowych, że bezpłatnie udostępniš sadzonki drzew samorzšdom, które będš chciały zasadzić drzewa, by powstały nowe parki, albo tylko zadrzewić jakieœ skwery, nieużytki, itp. Agencja Nieruchomoœci Rolnych także obiecała wspierać "parkowe" inicjatywy. Tam, gdzie nie ma parku, a szkoła chce uczestniczyć w pracach Klubu - wspólnie z samorzšdem lokalnym szuka miejsca, gdzie można posadzić kilka (kilkanaœcie, kilkadziesišt) drzew i krzewów, aby w ten sposób zainicjować utworzenie oazy zieleni. W ramach tego zadania szkoła może np. zaopiekować się pobliskim lasem, zadbać, aby był czysty, wspólnie z leœnikami pomyœleć o "zagospodarowaniu" lasu na potrzeby rekreacyjne mieszkańców; b) utworzenie Klubu Szkół z Ogrodem; Nasz zasłużony wolontariusz z Bytomia - Leopold Kobierski zorganizował 35 ogrodów dendrologicznych przy miejscowych szkołach. Sam pozyskuje pienišdze, zdobywa sadzonki drzew i krzewów, zachęca i mobilizuje szkoły do udziału w przedsięwzięciu. Stworzone przez niego ogrody dendrologiczne sš œwiadectwem, jak wiele można zrobić, jeżeli człowiek chce i umie się zaangażować. W ramach niezapominajkowego ruchu chcemy zachęcić społecznoœci lokalne do zadrzewiania w pierwszej kolejnoœci terenów przylegajšcych do szkół. Jeœli w danej placówce nie może powstać ogród - szkolna społecznoœć może ograniczyć się do posiania i posadzenia kwiatów, utworzenia trawnika czy innego "zielonego skrawka". Kiedy już szkoły zostanš otoczone zieleniš, lub też w sytuacji, gdy w danej miejscowoœci nie ma szkoły, albo też zieleni jest już bardzo dużo - społecznoœć lokalna szuka miejsca, gdzie można posadzić drzewa, krzewy, zasiać trawę, posiać kwiaty. Klomb, trawnik, rabatka - najmniejszy nawet skrawek zieleni upiększy najbrzydszy zaułek, plac, działkę. Naszym celem jest wdrażanie w życie hasła polskich szkółkarzy - "Zieleń to życie". Wszędzie, gdzie jest to możliwe - sadŸmy drzewa, krzewy, kwiaty, siejmy trawę. Jeœli nie mamy gdzie, to chociażby na naszych balkonach, przed naszym blokiem, przedsiębiorstwem itp. W realizacji tego zadania wezmš udział szkółkarze z Polskiego Zwišzku Szkółkarzy (pan Lucjan Kurowski, który był szefem zwišzku jest członkiem Kapituły Polskiej Niezapominajki). Na łamach "Przyrody Polskiej" publikowaliœmy artykuły o tym, jak szkoły zakładajš mini-parki. c) znalezienie polan lub niezagospodarowanych miejsc, na których społecznoœć danej miejscowoœci może wspólnie spędzać wolny czas; Polana jest tutaj swoistym symbolem, bo miejsca spotkań mogš być bardzo różne. Takie miejsca ekologicznego spotkania mogš wzmocnić więzi łšczšce członków danej społecznoœci, wpłynšć na poprawę relacji międzyludzkich, poprawić samopoczucie. W pobliżu niejednej miejscowoœci - w lesie, nad rzekš, jeziorem, może w parku, lub też w innych, trudnych do okreœlenia miejscach można wygospodarować niewielkš przestrzeń, na której mieszkańcy będš wspólnie spędzali wolny czas. Mogš tam się odbywać festyny, zabawy rekreacyjne, ogniska itp. Potrzebne jest hasło, pomysł, ktoœ, kto zorganizuje takie spotkanie, zachęci do udziału. Niezbędne jest znalezienia miejsca, gdzie ludzie będš mogli się spotykać. W tym przypadku liczymy na dzieci - jeœli one zmobilizujš rodziców, ci z pewnoœciš zechcš się ze sobš spotkać. W miarę rozwijania się ruchu niezapominajkowego będziemy w naszym wortalu, na łamach "Przyrody Polskiej", a także w naszych wydawnictwach - podawać przykład takich miejsc i spotkań - czytelnicy, słuchacze Eko - Radia będš tš drogš inspirowani do podejmowania działań. Nic tak nie zachęca, jak dobry przykład. d) przeprowadzenie "ekologicznego przeglšdu" swojej miejscowoœci Zadanie polega na wykonaniu oceny (diagnozy) stanu œrodowiska naturalnego w danej miejscowoœci.; Jeœli jest to duże miasto, wtedy grupa "niezapominajkowych zwiadowców" ogranicza swoje działania do okreœlonego fragmentu miasta. Uczestnicy zadania - "niezapominajkowi zwiadowcy" (i znów liczymy tutaj na szkoły, a nawet i przedszkola) - oceniajš, w jakim stanie znajdujš się: powietrze, woda (rzeka, jezioro, staw itd.), gleba (dzikie wysypiska œmieci, złomowiska itp.), pobliski las, łška itp. Zwiadowcy nie będš prowadzili naukowych badań, a jedynie z pomocš dostępnych narzędzi i informacji zbiorš dane do "raportu o stanie œrodowiska". Taki raport "niezapominajkowi zwiadowcy" przekażš do urzędów gmin - do służb ochrony œrodowiska. W przypadku stwierdzonych nieprawidłowoœci (dzikie wysypisko, zanieczyszczanie wody, wypalanie traw itp.) służby ochrony œrodowiska muszš zareagować. Wierzymy, że w ten sposób zostanie ujawnionych wiele przypadków naruszania prawa ochrony œrodowiska. Zadanie zawiera aspekt wychowawczy - jeœli to dzieci, młodzież znajdzie dzikie wysypisko, nielegalny odpływ œcieków, zagrażajšce œrodowisku odpady, doroœli zostanš bardzo zawstydzeni i będš starali się naprawić błšd, aby zatrzeć złe wrażenie. Grupy przeprowadzajšce przeglšd winny opracować ankietę, z której wynikać będzie stan œrodowiska przyrodniczego miejscowoœci, w której mieszkasz. W ankiecie powinny się znaleŸć informacje: š Czy w danej miejscowoœci jest wodocišg i kanalizacja? Czy jest oczyszczalnia œcieków? š Gdzie i jakie jest Ÿródło wody pitnej? š Jaki jest stan wód (rzeki, jeziora, inne zbiorniki wód)? š Jak wyglšda sytuacja z odpadami w Twojej miejscowoœci? Gdzie i ile jest dzikich wysypisk? Czy władze samorzšdowe wiedzš o nich? Czy ktoœ prowadzi selektywnš zbiórkę œmieci? š Czy w Twojej miejscowoœci działa jakaœ organizacjš zwišzana z ochronš przyrody, œrodowiska naturalnego? Jakie prowadzi działania? e. poszukiwanie zielonych skarbów w naszej okolicy Zadanie polega na wykonaniu oceny stanu œrodowiska przyrodniczego w danej miejscowoœci. Opracuj ankietę, z której wynikać będzie stan œrodowiska przyrodniczego miejscowoœci w której mieszkasz. W ankiecie powinny się znaleŸć informacje: š czy występujš Ÿródła? š czy w pobliżu twojej miejscowoœci jest park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat przyrody, użytek ekologiczny? š czy w twojej miejscowoœci jest jakiœ rezerwat (florystyczny, faunistyczny, geologiczny, krajobrazowy itp.)? š czy w twojej miejscowoœci sš pomniki przyrody? š opis pomników przyrody wraz z aktualnymi danymi w zależnoœci od rodzaju pomnika przyrody (gatunek, wymiary, stan zdrowotny, nazwa jeœli jest nadana) š propozycje własne pomników przyrody wraz z uzasadnieniem š propozycje objęcia ochronš najcenniejszych, Twoim zdaniem, obiektów przyrodniczych; š spróbuj obliczyć powierzchnię terenów zieleni w Twojej miejscowoœci (np. w procentach); š czy sš parki, parki zabytkowe, zieleńce? š może znasz stanowiska roœlin chronionych w Twojej miejscowoœci? š czy możesz opracować listę gatunków zwierzšt dziko żyjšcych, które obserwujesz w swojej miejscowoœci?; Mogš to być unikalne gatunki roœlin (pamiętaj o gatunkach chronionych i zasadach postępowania z nimi), inwentaryzacja pomników przyrody, ciekawych miejsc, obiektów (typu głaz, piękna góra, ostaniec itp.). Chodzi o to, aby uczestnicy zabawy ujrzeli na nowo swoje œrodowisko naturalne, wyszukali w nim miejsca/obiekty, o których warto opowiedzieć innym członkom lokalnej społecznoœci, zachęcić ich do odwiedzenia tego miejsca. Zadanie to ma wpłynšć na uwrażliwienie uczestników, na wywołanie pozytywnych emocji, na rozbudzenie zainteresowania urodš miejsca, w którym uczestnicy niezapominajkowego ruchu żyjš. Prawdopodobnie w ten sposób zostanš zlokalizowane miejsca, które mogš stać się użytkami ekologicznymi, albo nawet pomnikami przyrody, a może zostanš odkryte takie "zielone skarby", o których nikt do tej pory nie słyszał? Kiedy już te skarby zostanš znalezione, wówczas można je sfotografować, namalować lub też opisać. Tutaj duże pole do popisu majš nauczyciele oraz animatorzy edukacji ekologicznej. Zmaterializowane dowody uznania dla urody "skarbów" mogš posłużyć jako eksponaty, z których można zrobić wystawę, albo nawet jako materiał do wykonania folderu danej miejscowoœci. Pomysłów może być tak dużo, jak uczestników ruchu; f) organizacja niezapominajkowych spotkań dla lokalnej społecznoœci; Pod tym hasłem będš kryły się festyny, sejmiki ekologiczne, inscenizacje, konkursy (plastyczne, fotograficzne i inne), apele ekologiczne itp. imprezy, podczas których będzie obecny "niezapominajkowy duch". Liczymy na pomysłowoœć uczestników. W 2003 roku w jednej z gmin 15 maja obdarowano doniczkš niezapominajek wszystkie Zofie, mieszkańcy spotkali się na festynie niezapominajkowym, zorganizowano wystawy: plastycznš, fotograficznš; wykłady o potrzebie ochrony œrodowiska, przedstawienia ekologiczne, dzięki czemu było wiele dobrej zabawy. O wielu, bardzo interesujšcych sposobach œwiętowania Dnia Polskiej Niezapominajki pisaliœmy wielokrotnie na łamach "Przyrody Polskiej" i będziemy pisać w przyszłoœci. Organizatorzy imprezy przygotowujš plakaty, zachęcajšce do uczestnictwa w spotkaniu, ulotki, angażujš się w przygotowanie okolicznoœciowych wystaw itp. atrakcji. W 2004 roku np. po raz pierwszy w kraju, 15 maja w niebo wzniosły się latawce z niezapominajkš (jest to pomysł nauczycielki z gminy Klucze). W ten dzień trzeba przypomnieć uczestnikom spotkania, jak wielkim bogactwem jest nasza wspaniała przyroda, że mamy niezwykłš w skali Europy różnorodnoœć biologicznš, że jest to nasz skarb, który musimy chronić dla siebie i naszych wnuków. g) dšżnoœć do ocalenia różnorodnoœci biologicznej również wpisuje się w ramy Niezapominajki. Ocalmy nasze bogactwo przyrodnicze, nasze oczka wodne, ostoje zwierzyny, nasze miedze polne, wraz z całym ekosystemem. h) Regionalizm Docierajš do nas informacje o ciekawych inicjatywach, zmierzajšcych do zachowania regionalizmów. Szkoła w Nowych Groszkach koło Kałuszyna wydała folder o swojej miejscowoœci, a także zorganizowała mini skansen. Szkoła w Rdziostowie nie tylko pielęgnuje przyszkolny ogródek botaniczny, uczy szacunku do przyrody oraz tradycji, także wydała folder "Tu jest mój dom", pocztówkę oraz ksišżeczkę pt. "Kuchnia w moim domu". W "Przyrodzie Polskiej", a także na naszym wortalu i innych "wydawnictwach niezapominajkowych" będziemy informować Państwa o działaniach, zwišzanych z naszš kampaniš, podawać przykłady, a także plany organizowania Œwięta Niezapominajki. Ważne jest, aby podczas imprez, spotkań, działań przypominali Państwo, co to jest ruch niezapominajkowy i o co w nim chodzi, a tym samym, aby zjednywano coraz więcej osób wspierajšcych Polskš Niezapominajkę. Jak to można robić - przykłady Z roku na rok przybywa zwolenników Polskiej Niezapominajki, powstaje również coraz więcej scenariuszy obchodów Œwięta Niezapominajki. Podczas obchodów 2004: š Marszałek województwa zachodniopomorskiego objšł patronat nad obchodami Œwięta w powiecie łobeskim. Œwięto przebiegało pod hasłem: "Zdobywamy polskie serca miłoœciš wzajemnš do ojczyzny z jej pięknš przyrodš i tradycjš - stanowišc częœć wielkiej Europy, dorzućmy do wspólnego bukietu - polskie niezapominajki". š Społecznoœć Radowa Małego spotkała się na uroczej majówce nad miejscowym jeziorem. Radoœnie i niebiesko było w Resku, gdzie wraz z leœnikami sprzštali œmieci i sadzili drzewka. š Oddział zamiejscowy Wielkopolskiego Oœrodka Doradztwa Rolniczego w Sielinku 15 maja zorganizował imprezę promocyjnš pn. "Jedziemy na wieœ". W gospodarstwie agroturystycznym odbyła się prezentacja ofert dorobku ludowych zespołów twórców wsi wielkopolskiej, otwarto wystawę "Ptaki i lasy", a także, w ramach 80-lecia Lasów Państwowych - œcieżkę edukacyjnš. Pamiętano też o Niezapominajce - zorganizowano plener malarski, były wykłady o ochronie przyrody oraz wystawa zdjęć dębów rogalińskich Janusza Korpala. š Nasza Niezapominajka dotarła również do Torunia. Uroczystoœci zwišzane z powołanym do życia przez Kapitułę Niezapominajki i Ligę Ochrony Przyrody œwiętem odbyły się w Zespole Szkół nr 15. Pierwsze w regionie kujawsko - pomorskim obchody Œwięta Polskiej Niezapominajki zostały zorganizowane przez Zarzšd Okręgu LOP w Toruniu oraz dyrekcję placówki. W uroczystoœci wzišł udział prezes LOP, Władysław Skalny. Rozstrzygnięto także konkurs na najładniejszš niezapominajkę. W œwięcie wzięli udział uczniowie z 10 szkół podstawowych i gimnazjalnych Torunia i okolic. Obchody Dnia Niezapominajki zorganizowano także, z inicjatywy Szkolnego Koła LOP oraz Szkolnego Klubu Europejskiego "Radoœć", w Szkole Podstawowej w Witaszycach. Jak poinformował nas Leszek Bajda, opiekun SK LOP, członek honorowy LOP w Witaszycach, 15 maja był Polskim Dniem Zakochanych. Otrzymaliœmy nawet znaczek okolicznoœciowy, informujšcy o charakterze œwięta. Był on roznoszony przez posłańców niezapominajki - polskiego symbolu zakochanych. Rozdawali oni znaczki i zbierali specjalne życzenia, które uczniowie przekazywali swoim szkolnym sympatiom. š Opiekun SK LOP w Rokitach, Halina Krauze już rok temu zaproponowała Radzie Pedagogicznej zmianę obchodzonych w szkole "Walentynek" na Œwięto Polskiej Niezapominajki. Zostało ono wpisane do programu Szkolnego Koła LOP. W pobliżu szkoły posadzono niezapominajki. 15 maja wszyscy przyszli odœwiętnie ubrani. Członkowie LOP uprzštnęli teren w pobliskim lesie, gdzie rosnš niezapominajki, aby mogły się swobodnie rozrastać. Opiekunka koła poprosiła uczniów, aby pamiętali o przyrodzie przez cały rok, nie tylko 15 maja. š Taciszów, to niewielka wieœ leżšca we wschodniej częœci gminy Rudziniec (woj. œlšskie). Znajduje się w Kotlinie Raciborskiej. LOP jest tutaj bardzo aktywna - jej członkowie, pod okiem nauczycieli biorš udział w wielu akcjach. "Pomysł Niezapominajki tak nam się spodobał, że postanowiliœmy się włšczyć do tej pięknej akcji" - pisze do "Przyrody Polskiej" opiekunka SK LOP Iwona Nosal. "Uważamy, że Niezapominajka jest symbolem polskiej natury, symbolem pamięci i staramy się, aby był on widoczny w naszych ogrodach. Wykonaliœmy plakaty o niezapominajkach, zachęcajšce do ich sadzenia i uczestnictwa w majowym œwięcie. Dzieci bardzo poważnie traktujš przynależnoœć do LOP. Aktywnie uczestniczš w zajęciach o treœciach przyrodniczych, opiekujš się roœlinami (sadzš ozdobne kwiaty doniczkowe), wykonujš gazetki przyrodnicze, pomoce dydaktyczne, uczestniczš w apelach, przedstawieniach o tematyce przyrodniczej, dokarmiajš zwierzęta, dbajš o ptaki zimš. Działania podejmowane przez kółko kształtujš postawę ekologicznš człowieka". š Szkoła Podstawowa nr 8 w Kielcach pod opiekš pani Teresy Staromłyńskiej zorganizowała na terenie szkoły uroczysty apel z okazji Œwięta Niezapominajki. Do œwięta przygotowały się wszystkie klasy. Poprzedził je konkurs literacki, plastyczny, œciœle zwišzany z Niezapominajkš. Dzieci przygotowały program słowno - muzyczny i przedstawiły go w swojej szkole. š Z dużym rozmachem przygotowano Œwięto Niezapominajki w gminie Klucze. Uroczystoœci odbyły się wszystkich placówkach oœwiatowych. Sadzono drzewa wzdłuż tras turystycznych, zorganizowano warsztaty "Jako posag wnosimy do Unii naszš przyrodę". Na placu przed urzędem gminy odbył się happening pod tym hasłem. Posadzono pamištkowe drzewo. Zorganizowano spotkanie 120 Zofii mieszkajšcych w Kluczach. Każda z solenizantek otrzymała sadzonkę drzewa. Z inicjatywy nauczycielki Ilony Szczęch uruchomiono niezapominajkowš stronę internetowš: WWW.kluczesp.prv.pl š Zwyczaj sadzenia drzew przez uczniów rozpoczynajšcych oraz opuszczajšcych szkołę przyjšł się także w Nowych Groszkach koło Kałuszyna. W maleńkiej, (56 uczniów) szkole, dba się o przyrodę i czystoœć, dba się też o tradycje. š Pamięć o Niezapominajce jest żywa przez cały rok. W SP nr 34 w Częstochowie zorganizowano konkurs na kartkę pocztowš. Wzięło w nim udział 55 prac. O konkursie napisała do "Przyrody Polskiej" opiekunka SK LOP Zdzisława Dorożyńska-Zagzial. š Grupka młodych ekologów ze SP i Gimnazjum w Pcimiu czynnie dba o przyrodę w swojej najbliższej okolicy. Ekoludki majš już spory dorobek: posadzone drzewka, sprzštanie œwiata, upowszechnianie informacji o koniecznoœci prowadzenia właœciwej gospodarki wodno - œciekowej, zorganizowali zjazd młodych ekologów pod hasłem: "Woda Ÿródłem życia". Wzięło w nim udział około 300 osób - zwiedzano oczyszczalnię œcieków, stację uzdatniania wody, gospodarstwo rybackie. Każdy uczestnik na zakończenie posadził drzewo... š Czasem spotkania młodzieży szkolnej z okazji Niezapominajki miały charakter wręcz międzynarodowy. Tak było w Czerniewicach pod Rawš Mazowieckš. Uczniowie tutejszego gimnazjum goœcili swoich rówieœników z Bawarii. Idea Niezapominajki bardzo przypadła do gustu niemieckiej młodzieży. Młodzi Polacy prezentowali goœciom swojš okolice po prostu dopisujšc dalszy cišg myœli "nie zapomnij o...". Pomysł chwycił! š W Woli Osowińskiej (150 km od Warszawy) mimo finansowych trudnoœci nauczyciele pełniš swojš wychowawczš misję. W szkole żyje pamięć o każdej ważnej w historii Polski dacie - 1 wrzeœnia, Œwięto Niepodległoœci, 3 Maja, 1 sierpnia. W tych dniach w szkole organizowany jest apel, akademia, spotkanie. Przypomina się o obrzędach zwišzanych ze œwiętami. W marcu szkoła współorganizuje kolejne edycje Konkursu Poezji i Prozy Ludowej im. Wacława Suwalskiego, nauczyciela, który do 1995 roku przez ponad 60 lat organizował społecznoœć lokalnš na rzecz dobra wspólnego, wychowywał w duchu prawdy, dobra, piękna. Konkursowi towarzyszy wystawa tworów sztuki ludowej, podawane sš regionalne potrawy. W kwietniu uczniowie i nauczyciele idš do Nowin, gdzie na skraju lasu przy kapliczce - pomniku odbywa się piękna uroczystoœć: apel poległych, apel o pokój, zapalenie zniczy, recytacje wierszy, wypuszczenie białych gołębi. W tym miejscu nauczyciele przypominajš o najważniejszych zdarzeniach w naszej historii... W pierwszš niedzielę sierpnia wspólnie z Gminnš Komisjš Profilaktyki i Rozwišzywania Problemów Alkoholowych szkoła organizuje "Turniej ulic". Mieszkańcy rywalizujš ze sobš w rozmaitych konkurencjach, takich jak łuskanie grochu, dojenie krów, ubijanie piany, rzut wałkiem, beretem, przecišganie liny, wyœcigi rowerowe. Poprzez sklepik szkolny nauczyciele próbujš kształtować dobre nawyki żywieniowe. Do sprzedaży wprowadzono owoce, chodzi o to, aby spadło zainteresowanie chipsami, batonikami itp. Szkoła organizuje też koncerty, a także wycieczki. Dla tych, którzy nie majš œrodków na wyjazd - utworzono Fundusz Wycieczkowy. Szkoła zgłosiła do WFOŒiGW program ekologiczny "Nasze jutro zależy od dziœ". š W Œwidniku uczniowie miejscowej szkoły nie tylko sami nauczyli się siać niezapominajki, to jeszcze uczyli innych. Z okazji 15 maja odwiedzili pensjonariuszy Domu Dziennego Pobytu, którym zaprezentowali przedstawienie pt. "BšdŸ moim przyjacielem". Przygotowali też okolicznoœciowš gazetkę pod hasłem "Żyj w zgodzie z przyrodš" oraz zabawy i konkursy. Przeprowadzili prawdziwš akcję promocyjnš Niezapominajki w œrodowisku. Przykładów sš już tysišce... Niezapominajka przemierza cały kraj, rozsiewajšc swoje idee, wyzwalajšc wiele dobrej, ludzkiej energii. Tekst ten został opublikowany w broszurce wydanej przez ZG LOP w 2004 roku pt. "Œwięto Polskiej Niezapominajki trwa przez cały rok"

Walentyna Rakiel-Czarnecka