|
Klub Szk贸艂 z Ogrodem Podobnie jak w przypadku Klubu Szk贸艂 Parkowych ju偶 rejestrujemy szko艂y, kt贸re buduj拧 ogrody (pozwolili聹my sobie zaliczy膰 do nich r贸wnie偶 niedawno utworzone mini-parki, gdy偶 zanim urosn拧 tam dopiero posadzone drzewa, b臋d拧 pe艂ni膰 funkcj臋 ogrod贸w). Naszym celem jest zmobilizowanie spo艂eczno聹ci danej szko艂y, urz臋du, instytucji itp. podmiot贸w do zadbania o w艂asne otoczenie. Posadzenia ro聹lin, zasiania trawy i kwiat贸w, utworzenia oczka wodnego.
Projektanci osiedli w miastach cz臋sto zapominali o zielonych terenach, teraz ju偶 o nich pami臋taj拧, mamy coraz wi臋cej ogr贸dk贸w przydomowych. Wci拧偶 jednak jest zbyt ma艂o og贸lnodost臋pnych teren贸w zieleni.
Tereny szkolne nadaj拧 si臋 do ich tworzenia: maj拧 gospodarza, nauczycieli i uczni贸w, kt贸rzy mog拧 taki ogr贸d utworzy膰 i dba膰 o niego, wykonuj拧c niezb臋dne zabiegi piel臋gnacyjne.
Szko艂a jest plac贸wk拧 edukacyjn拧, a wi臋c miejscem, gdzie odbywa si臋 proces uczenia. Sadz拧c ro聹liny zmieniamy otoczenie - pokazujemy, 偶e mo偶e by膰 ono pi臋kniejsze, bardziej przyjazne dla cz艂owieka, uczymy m艂odzie偶 szacunku do przyrody.
Dlatego gor拧co zach臋camy - w imi臋 zachowania naszej bogatej bior贸偶norodno聹ci - tw贸rzmy ogrody przyszkolne oraz oczka wodne - wsz臋dzie, gdzie jest to mo偶liwe.
Osobi聹cie zach臋cam Pa艅stwa do tworzenia ogrod贸w naszych bab膰 聳 z naszymi polskim kwiatami, zio艂ami, gdzie znajdzie si臋 ostoja dla trzmiela, woda dla ptak贸w i p艂az贸w, budka i karmnik dla ptaka.
O tym, 偶e w szko艂ach zdaj拧 sobie spraw臋 ze znaczenia oczek wodnych 聹wiadcz拧 listy, jakie otrzymali聹my z Tarnowa. Opiekunowie SK LOP i pani dyrektor Gimnazjum nr 8 napisali do nas list z pro聹b拧 o ratowanie oczka wodnego na osiedlu Westerplatte w Tarnowie.
"Jest to cenny pod wzgl臋dem przyrodniczym ekosystem wodny, w kt贸rym wyst臋puj拧 m.in. zatoczek, b艂otniarka stawowa, rz臋sa wodna, r贸偶ne gatunki traszek. Mo偶e on s艂u偶y膰 jako miejsce wycieczek 聹r贸dlekcyjnych, podczas kt贸rych uczniowie zapoznaj拧 si臋 z faun拧 i flor拧 otoczenia".
Dr Leopold Kobierski z Bytomia, wieloletni i bardzo zas艂u偶ony cz艂onek LOP od lat pomaga szko艂om budowa膰 ogrody dendrologiczne (arboreta). Z jego inicjatywy i pomoc拧 powsta艂o ju偶 37 takich ogrod贸w. Jeden z nich - przy Zespole Szk贸艂 Og贸lnokszta艂c拧cych nr 2 w Gliwicach jest drugim w tym mie聹cie. Powsta艂 z inicjatywy SK LOP.
Arboretum jest wsp贸lnym dzie艂em uczni贸w, rodzic贸w, nauczycieli, dyrekcji, pracownik贸w obs艂ugi oraz s拧siad贸w szko艂y. Zosta艂o utworzone w miejscu dawnego sadu, kt贸ry istnia艂 przy szkole. Stare drzewa owocowe zosta艂y wyci臋te, uczniowie przygotowali teren pod nasadzenia. Szko艂a pozyska艂a sponsor贸w, zorganizowa艂a te偶 zbi贸rk臋 puszek aluminiowych pod has艂em "Szukaj zysku w odzysku", Rada Rodzic贸w pomog艂a kupi膰 materia艂y na ogrodzenie. Wykonali je rodzice uczni贸w.
Pierwsze drzewko - jod艂a korea艅ska (endemit) zosta艂o posadzone wiosn拧 1999 roku. Od tego czasu na powierzchni oko艂o 13,5 ara zasadzono ponad 120 okaz贸w nale偶拧cych do 60 gatunk贸w. S拧 w聹r贸d nich ro聹liny z r贸偶nych kontynent贸w i stref klimatycznych, np. kwitn拧cy zim拧 oczar japo艅ski, klon palmowy, perukowiec podolski. Jest wiele rzadkich drzew i krzew贸w szpilkowych. Ozdob拧 ogrodu s拧 kwitn拧ce krzewy i drzewa - np. Surmia okaza艂a (聹wi臋te drzewo Ink贸w) itd.
A oto konkretny przyk艂ad, "jak si臋 zabra膰 do dzie艂a" i 聹ci拧gawka dla tych, kt贸rzy chc拧 taki ogr贸d za艂o偶y膰 i szukaj拧 sponsor贸w.
Cele i zadania szkolnego arboretum:
1. Cel dydaktyczny:
Zasadzone gatunki drzew i krzew贸w pochodz拧 z r贸偶nych rejon贸w geobotanicznych 聹wiata. Dostarczaj拧 zatem materia艂u merytorycznego do pogl拧dowego nauczania przyrody, botaniki i ekologii. Wprowadzone do arboretum drzewa i krzewy chronione pozwol拧 m艂odzie偶y pozna膰 gatunki gin拧ce po to, aby je chroni膰 w ich naturalnych stanowiskach. W ogrodzie uczniowie mog拧 zebra膰 materia艂 obserwacyjny, np. li聹cie, owoce, kwiaty; mog拧 by膰 przeprowadzone ca艂e jednostki lekcyjne. Indywidualnie uczniowie mog拧 prowadzi膰 obserwacje w ramach zaj臋膰 pozalekcyjnych, kt贸re kszta艂tuj拧 umiej臋tno聹ci spostrzegania zjawisk zachodz拧cych w przyrodzie.
2. Cel ekologiczny:
LOP jest stowarzyszeniem ochroniarskim, szko艂a plac贸wk拧 dydaktyczno-wychowawcz拧, daj拧 one wszystkim przyk艂ad do na聹ladowania. Naczeln拧 dewiz拧 LOP-u jest dzia艂anie na rzecz 聹rodowiska przyrodniczego. Cel ten zosta艂 osi拧gni臋ty m.in. przez budow臋 ogrodu dendrologicznego. W ten spos贸b wywieramy 聹wiadomy wp艂yw na 聹rodowisko lokalne, podnosimy estetyk臋 otoczenia szko艂y i miasta.
3. Cel wychowawczy:
Wi臋kszo聹膰 prac przy nasadzeniach, przygotowaniu mieszanek glebowych, wytyczaniu i zak艂adaniu 聹cie偶ek wykona艂a m艂odzie偶 Gimnazjum nr 8. Uczniowie wykonuj拧 tak偶e zabiegi piel臋gnacyjne. W ten spos贸b wzrasta w nich poczucie odpowiedzialno聹ci za wybudowany obiekt. S拧siedzi szko艂y wykazuj拧 偶yczliwe zainteresowanie pracami w ogrodzie, pomagaj拧 przeprowadza膰 opryski, pilnuj拧, by nikt nie zniszczy艂 arboretum.
Ka偶dy gatunek jest oznaczony tabliczk拧 informacyjn拧 o wymiarach 10 cm d艂ugo聹ci i 8 cm szeroko聹ci, pomalowan拧 bia艂ym lakierem, na kt贸rej podana jest nazwa rodzajowa i gatunkowa ro聹liny, rodzina, do kt贸rej nale偶y oraz miejsce pochodzenia (ojczyzna), np. Magnolia Soulange'a - Rodzina: magnoliowate - Ojczyzna: Francja.
Nasza kompozycja drzew i krzew贸w poza walorami estetycznymi i dydaktycznymi razem z innymi sk艂adnikami zieleni miejskiej jest elementem korytarzy ekologicznych i klin贸w napowietrzaj拧cych dzielnicy Gliwic o tradycjach zdecydowanie przemys艂owych.
Utrzymanie tej plac贸wki dydaktycznej wymaga ogromnego nak艂adu pracy i 聹rodk贸w. Podejmuj拧c si臋 budowy byli聹my tego 聹wiadomi. W miar臋 mo偶liwo聹ci dokonujemy nowych nasadze艅. Uczniowie zdobywaj拧 umiej臋tno聹ci praktyczne, ucz拧 si臋 wsp贸艂pracowa膰 w grupie. Podejmuj拧c samodzielne decyzje ucz拧 si臋 wra偶liwo聹ci i szacunku dla w艂asnej i cudzej pracy. Taka dzia艂alno聹膰 SK LOP w porozumieniu i z pomoc拧 Zarz拧du Miejskiego LOP w Bytomiu, Fundacji Ekologicznej Silesia, w艂adz lokalnych i dyrekcji Szko艂y podejmowana na prze艂omie wiek贸w ma szans臋 sta膰 si臋 przedsi臋wzi臋ciem symbolicznym. Na terenie arboretum w roku szkolnym 2002/2003 przeprowadzono 10 godzin lekcyjnych z przyrody i biologii. Z naszej plac贸wki dydaktycznej korzystaj拧 te偶 nauczyciele z innych szk贸艂 Gliwic i powiatu gliwickiego. Wed艂ug wzoru naszego arboretum Szko艂a Podstawowa w Toszku zbudowa艂a u siebie podobn拧 plac贸wk臋, a Gimnazjum nr 2 w Pyskowicach rozpocz臋艂o ju偶 jego budow臋.
Ten artyku艂, o arboretum w Gliwicach przys艂a艂a
mgr Maria Zarzycka
opiekun SK LOP, nauczycielka biologii
w Gimnazjum nr 8, ZSO nr 2 w Gliwicach
Jak budowano arboretum
w Siemiatyczach
To dobrze, 偶e pod okiem i z pomoc拧 pana Leopolda Kobierskiego powstaj拧 tak liczne arboreta. Nie wszyscy jednak mog拧 je budowa膰. Ka偶dy winien natomiast zadba膰 o swoje otoczenie w miar臋 swoich mo偶liwo聹ci.
Jeste聹my pe艂ni uznania dla Zespo艂u Szk贸艂 z Oddzia艂ami Integracyjnymi im. Jana Paw艂a II w Siemiatyczach. Pani Anna Bajena, nauczycielka, przys艂a艂a do nas informacje o tym, z jak du偶ym samozaparciem i si艂拧 nauczyciele i uczniowie tej szko艂y utworzyli przyszkolny ogr贸d.
Budynek, w kt贸rym mie聹ci si臋 szko艂a istnieje od 12 lat. Jest po艂o偶ony na s艂abych glebach. Wok贸艂 szko艂y - nieu偶ytki, kt贸re wielokrotnie pr贸bowani zamieni膰 w zielony teren. Nauczyciele z uczniami urz拧dzali klomby, trawniki, sadzili ozdobne ro聹liny, a tak偶e krzewy i drzewa. Niestety, trud szed艂 na marne, gdy偶 okoliczni wandale, korzystaj拧c z braku ogrodzenia - wyrywali posadzone ro聹liny, a pozosta艂e niszczyli.
Z tych smutnych do聹wiadcze艅 nauczyciele wyci拧gn臋li wniosek i postanowili do dzia艂a艅 w艂拧czy膰 wszystkich. Na pocz拧tku 2003 roku opracowali projekt "Las w dobrych r臋kach", dotycz拧cy zagospodarowania nieu偶ytk贸w.
Sporz拧dzono list臋 dzieci, kt贸re zdeklarowa艂y si臋 wyhodowa膰 sadzonki w domu. Ka偶de otrzyma艂o nasionka z instrukcj拧. Projekt wspar艂 WFO聦iGW w Bia艂ymstoku.
Realizacje projektu rozpocz臋to od rozpisania w聹r贸d uczni贸w konkursu na projekt zagospodarowania terenu wok贸艂 szko艂y. Wyr贸偶niono 9 prac, kt贸re wykorzystano do tworzenia projektu g艂贸wnego. Ze 聹rodk贸w z Funduszu kupiono ziemi臋 i sadzonki drzew oraz krzew贸w.
Posadzenie 400 sztuk sadzonek, to by艂a ogromna praca, kt贸r拧 wykonali cz艂onkowie Ko艂a LOP. Wiosn拧 w mini-parku posiano traw臋, wytyczono 聹cie偶ki, posadzono ro聹liny wyhodowane przez uczni贸w w domu. "Doro聹li widzieli, z jakim zaanga偶owaniem dzieci pracowa艂y przy zagospodarowaniu terenu wok贸艂 szko艂y. Dzieci, kt贸re posadzi艂y samodzielnie wyhodowane w domu sadzonki drzew, odczuwa艂y szczeg贸ln拧 odpowiedzialno聹膰 za los tych ro聹lin. Widzia艂am, jak przychodz拧 kilka minut przed lekcjami i sprowadzaj拧, jak sadzonki rosn拧, czy nie s拧 zbyt suche, jak podlewaj拧 je" - pisze do nas Anna Bajena.
Do wzbogacania mini-parku w艂拧czyli si臋 tak偶e rodzice...
Tekst ten zosta艂 opublikowany w broszurce wydanej przez ZG LOP w 2004 roku pt. "聦wi臋to Polskiej Niezapominajki trwa przez ca艂y rok"
Walentyna Rakiel-Czarnecka |