Pijmy czarny bez (liÂście) na zdrowie!

Sambucus migra, czyli bez czarny i osiem innych gatunków Sambucus, które rosnš na całym œwiecie w strefie umiarkowanej, były tematem pracy doktorskiej dr Alicji Zobel na Uniwersytecie Warszawskim, która pracowała w Zakładzie Cytologii Roœlin. Badała długie komórki, całe wypchane zwišzkami fenolowymi – zwanymi wtedy garbnikami, a naukowo – proanthocyanidynami. Analiza (HPLC) chemiczna wykazała miksturę wielu zwišzków, z których epicatechiny i pochodne kwasu galusowego sš w odpowiedniej proporcji, niekiedy lepszej niż te zwišzki z zielonej herbaty. W 1981 roku magistrantka pani profesor – Mira Gadzała zrobiła wspaniałš pracę o działaniu biochemicznym tych wycišgów z liœci bzu oraz czystego zwišzku – epicatechiny.

Pijmy czarny bez (liÂście) na zdrowie!

Sambucus migra, czyli bez czarny i osiem innych gatunków Sambucus, które rosnš na całym œwiecie w strefie umiarkowanej, były tematem pracy doktorskiej dr Alicji Zobel na Uniwersytecie Warszawskim, która pracowała w Zakładzie Cytologii Roœlin. Badała długie komórki, całe wypchane zwišzkami fenolowymi – zwanymi wtedy garbnikami, a naukowo – proanthocyanidynami. Analiza (HPLC) chemiczna wykazała miksturę wielu zwišzków, z których epicatechiny i pochodne kwasu galusowego sš w odpowiedniej proporcji, niekiedy lepszej niż te zwišzki z zielonej herbaty.

W 1981 roku magistrantka pani profesor – Mira Gadzała zrobiła wspaniałš pracę o działaniu biochemicznym tych wycišgów z liœci bzu oraz czystego zwišzku – epicatechiny. Dostała tytuł, nagrodę ministra i obie panie przedstawiły dane na zjazdach Fotochemicznych Akademii Medycznej, na zjazdach Antyrakowych w Toronto w 1999 roku, ale nie patentowały swoich odkryć, bo to sš naturalne wycišgi i zwišzki chemiczne i nie podlegajš patentom.

Po rozpoczęciu pracy w Trent University w Peterborough w Kanadzie w 1987 roku pani Zobel razem z tamtejszymi studentami biochemii badała dalej „herbatki”, czyli napary liœci bzu czarnego, zielonej i czarnej herbaty oraz herbaty, którš przywiózł Atis Ruchirawat z Tajlandii (jego mama jest biochemikiem, sekretarzem naczelnym Princes Chulabhorn Institute w Bangkoku). Badała te herbatki na przyswajanie tlenu i zużywanie go przez mitochondria do wytwarzania energii (opublikowane w 1991 roku). Okazało się, że najlepiej działała herbatka z bzu czarnego. Niestety w Polsce bez nie jest popularny, bo roœnie „za wygódkš”, dookoła ogrodu jak zielsko, i nie trzeba za niego płacić pieniędzy.

Już tak jesteœmy psychicznie skonstruowani, że jak dużo zapłacimy to znaczy, że musi działać, a jak jest za darmo, to znaczy że nie działa. Działa, tylko jest po prostu tanie i nie ma pieniędzy na reklamę.

Ale nasze babcie robiły nam napary z kwiatów na poty, a owoce majšce alkaloidy na „ostre kaszle”. Dr Zobel radzi: liœcie bzu czarnego zalewać wodš i pić, jako herbatkę. A na zimę trzeba ususzyć liœcie i pić herbatkę z suszu.

Podobnie działajš Sambucus abakus, corocznie odrastajšcy i Sambucus racemosa o podobnych liœciach, ale czerwonych owocach. Tyle mamy roœlin i krzewów zdrowotnych dookoła, na podwórku, ale je ignorujemy. Nie ignorujmy jednak naszego zdrowia, pamiętajmy, że można trzymać komórki rakowe w szachu, pijšc herbatkę z bzu czarnego. Zalewajmy te same liœcie w cišgu jednego dnia kilka razy, gdyż przy dłuższym parzeniu roœlina wydziela inne zwišzki.

- Picie herbatki z czarnego bzu (liœcie) to jest czysta prewencja, tania kuracja profilaktyczna. Zatem pijcie na zdrowie i piszcie, jak działa – prosi pani Zobel i podaje e-maila: zobelala@yahoo.ca

Bez czarny (liœcie) oraz zielona herbata – naturalne antyutleniacze

Zielona herbata wywodzi się z Chin, północnej Birmy i Indii. Już 4700 lat temu Chińczycy docenili jej właœciwoœci smakowe i lecznicze – z tych czasów pochodzš pierwsze zapiski na temat jej dobrodziejstw. Niestety nie miał tego szczęœcia nasz Czarny bez (Sambucus migra), który do dzisiaj jest mało znany (liœcie). Zielona herbata otrzymywana jest z liœci krzewu herbaty chińskiej (Thea sinensis).

Jak powstaje zielona herbata? Zaraz po zbiorze liœcie herbaty chińskiej poddawane sš działaniu pary wodnej, następnie sš zwijane i suszone. Podobnie można przyrzšdzać czarny bez – w tym przypadku wystarczy ususzyć liœcie.

Herbata zielona oraz liœcie czarnego bzu sš zdecydowanie zdrowsze i wartoœciowsze od tradycyjnej herbaty, gdyż w procesie ich otrzymywania najważniejsze zwišzki nie ulegajš dezaktywacji.

Obie herbatki (zielona i czarny bez) zawierajš alkaloidy purynowe i katechiny. Pierwsze to kofeina, teofilina i teobromina. W roœlinach tych znajdujš się 4 główne katechiny: epikatechina (EC), epillokatechnina (EGC), galusan epikatechiny (ECG) i galusan epigallokatechiny (EGCG).

Zwišzki te stanowiš do 30 proc. suchej masy liœci, sš bardzo silnymi przeciwutleniaczami (inaczej antyoksydantami). Badania wykazały, iż jedna a katechin – galusan epigallokatechiny (EGCG) jest do 100 razy bardziej wydajna aniżeli witaminy C i E.

Lista dobrodziejstw (benefisów) liœci obu roœlin jest długa. Otwiera jš profilaktyczne działania powstawania zakrzepów - katechiny zawarte w herbatkach zapobiegajš agregacji płytek krwi. Ponieważ katechiny zapobiegajš utlenianiu złego cholesterolu (LDL) – pijšc te herbatki zmniejszamy ryzyko wystšpienia miażdżycy. Katechiny usuwajš także szkodliwe dla DNA wolne rodniki, co z kolei chroni nas przed nowotworem, a także przed zbyt szybkim starzeniem się. Katechiny działajš ponadto przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo, a także przeciwwrzodowo, pomagajš odtruwać organizm, poprzez wišzanie jonów metali ciężkich. Obie herbatki obniżajš poziom cholesterolu we krwi, poprawiajš pamięć i jasnoœć umysłu (dzięki alkaloidom purynowym), wzmacniajš zęby (tutaj „wykazujš się” jony fluorkowe).

Bardzo popularna herbata czarna nie posiada większoœci z wymienionych właœciwoœci, zabija je fermentacja – nieodłšczny proces powstawania tego gatunku herbaty. Podczas fermentacji katechiny utleniajš się do barwnych zwišzków – teaflawiny i tearubigenu, dzięki którym herbata ma specyficzny kolor.

Opr. WRC

Walentyna Rakiel-Czarnecka