|
Fa艂szowanie 偶ywno聹ci - etykietowanie produkt贸w 偶ywno聹ciowych Wyniki kontroli przeprowadzonych przez Inspekcj臋 Jako聹ci Handlowej
Artyku艂贸w Rolno-Spo偶ywczych wskazuj拧, 偶e w ostatnim okresie szczeg贸lnie nasili艂o si臋 stosowanie przez producent贸w nielegalnych praktyk polegaj拧cych na fa艂szowaniu 偶ywno聹ci. Producenci d拧偶拧c do zmniejszenia koszt贸w produkcji celowo dokonuj拧 zafa艂szowa艅 r贸偶nego rodzaju artyku艂贸w rolno-spo偶ywczych mi臋dzy innymi poprzez stosowanie ta艅szych surowc贸w i jednocze聹nie nie podawanie klientowi odpowiedniej informacji o tym fakcie.
Fa艂szowanie 偶ywno聹ci - etykietowanie produkt贸w 偶ywno聹ciowych
Missinformation on food 聳 labeling of food products
Dr Justyna Wasilewko
Z-ca G艂贸wnego Inspektora Jako聹ci Handlowej
Artyku艂贸w Rolno-Spo偶ywczych
Inspekcja Jako聹ci Handlowej Artyku艂贸w Rolno-Spo偶ywczych, jako jedna ze s艂u偶b urz臋dowej kontroli 偶ywno聹ci w Polsce, zgodnie z ustaw拧 z dnia 21 grudnia 2000 r. o jako聹ci handlowej artyku艂贸w rolno-spo偶ywczych (Dz. U. Nr 187, poz. 1577), ma zapewni膰, aby wprowadzane do obrotu artyku艂y rolno-spo偶ywcze spe艂nia艂y wymagania w zakresie jako聹ci handlowej, okre聹lone w przepisach krajowych i wsp贸lnotowych oraz dodatkowe wymagania, je聹li zosta艂y zadeklarowane przez producenta.
Celem dzia艂ania Inspekcji jest ochrona interes贸w konsument贸w i przedsi臋biorc贸w poprzez zapewnienie dost臋pu do rzetelnych informacji na temat artyku艂贸w rolno-spo偶ywczych, zapobieganie nieuczciwym praktykom rynkowym oraz u艂atwienie wymiany handlowej 聳 zar贸wno z pa艅stwami trzecimi, jak i na obszarze jednolitego rynku wewn臋trznego UE.
Powy偶szy cel dzia艂ania Inspekcji realizowany jest poprzez:
eliminowanie z rynku produkt贸w o niew艂a聹ciwej jako聹ci,
walk臋 z zafa艂szowaniami i nieuczciw拧 konkurencj拧,
budowanie zaufania klient贸w i partner贸w handlowych,
zarz拧dzanie zagro偶eniami na rynkach rolnych,
promowanie dobrej praktyki produkcyjnej.
Do najwa偶niejszych rynk贸w i obszar贸w dzia艂alno聹ci kontrolnej Inspekcji nale偶拧:
zbo偶a i przetwory zbo偶owe, owoce i przetwory owocowe,
mi臋so i przetwory mi臋sne, warzywa i przetwory warzywne,
dr贸b i przetwory drobiowe, kawa,
ryby i przetwory rybne, herbata,
wyroby spirytusowe, kakao,
wina, wyroby cukiernicze,
piwo, wyroby piekarskie,
soki i napoje, jaja,
cukier, mleko i przetwory mleczne,
koncentraty spo偶ywcze, przemys艂 t艂uszczowy (w tym oliwa z oliwek),
Kontrola jako聹ci handlowej artyku艂贸w rolno-spo偶ywczych realizowana przez Inspekcj臋 obejmuje przede wszystkim:
sprawdzenie dokument贸w umo偶liwiaj拧cych identyfikacj臋 artyku艂u rolno-spo偶ywczego, atest贸w jako聹ciowych, wynik贸w bada艅 laboratoryjnych oraz innych dokument贸w 聹wiadcz拧cych o jego jako聹ci handlowej,
sprawdzenie opakowania, oznakowania, prezentacji oraz warunk贸w przechowywania i transportu,
ogl臋dziny artyku艂u rolno-spo偶ywczego,
pobranie pr贸bek i wykonanie bada艅 laboratoryjnych,
ustalenie klasy jako聹ci,
sprawdzenie sposobu produkcji lub prawid艂owo聹ci przebiegu procesu technologicznego, o ile wynika to z odr臋bnych przepis贸w.
Wyniki kontroli przeprowadzonych przez Inspekcj臋 wskazuj拧, 偶e w ostatnim okresie szczeg贸lnie nasili艂o si臋 stosowanie przez producent贸w nielegalnych praktyk polegaj拧cych na fa艂szowaniu 偶ywno聹ci. Producenci d拧偶拧c do zmniejszenia koszt贸w produkcji celowo dokonuj拧 zafa艂szowa艅 r贸偶nego rodzaju artyku艂贸w rolno-spo偶ywczych mi臋dzy innymi poprzez stosowanie ta艅szych surowc贸w i jednocze聹nie nie podawanie klientowi odpowiedniej informacji o tym fakcie.
Kontrole Inspekcji JHARS ujawni艂y mi臋dzy innymi zafa艂szowania:
oliwy z oliwek polegaj拧ce na dodawaniu do oliwy innych olej贸w ro聹linnych,
sok贸w i nektar贸w mi臋dzy innymi poprzez zast臋powanie w sk艂adzie sok贸w dro偶szych sokami ta艅szymi,
mas艂a i ser贸w dojrzewaj拧cych poprzez dodawanie t艂uszczu niemlecznego,
octu oraz zalewy octowej poprzez sprzeda偶 pod nazw拧 ocet 聳 esencji octowej,
wyrob贸w z mi臋sa czerwonego, w kt贸rych stwierdzano zani偶anie udzia艂u mi臋sa wysokiej jako聹ci przy jednocze聹nie zwi臋kszonej ilo聹ci t艂uszczu, skrobi czy wody.
Fa艂szowanie wyrob贸w przez producent贸w pozwala艂o na uzyskanie nienale偶nych zysk贸w kosztem konsumenta jak r贸wnie偶 by艂o przejawem stosowania nieuczciwej konkurencji. Dzia艂anie takie powoduje wypieranie z rynku produkt贸w spe艂niaj拧cych wymogi przepis贸w o jako聹ci handlowej.
W zwi拧zku z coraz cz臋聹ciej pojawiaj拧cymi si臋 przypadkami fa艂szowania 偶ywno聹ci Inspekcja Jako聹ci Handlowej Artyku艂贸w Rolno-Spo偶ywczych stale poszerza zakres bada艅 analitycznych laboratori贸w w celu zwi臋kszenia w艂asnych mo偶liwo聹ci identyfikowania zafa艂szowa艅 偶ywno聹ci.
Drugim bardzo istotnym elementem jako聹ci handlowej artyku艂贸w rolno-spo偶ywczych jest ich oznakowanie.
Konsument ma zapewnione prawo do rzetelnej informacji o produkcie. Oznakowanie nie mo偶e wprowadza膰 w b艂拧d konsumenta co do to偶samo聹ci artyku艂u, w tym jego rodzaju, w艂a聹ciwo聹ci, sk艂adu, ilo聹ci, trwa艂o聹ci, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerowa膰, 偶e artyku艂 ten posiada specjalne w艂a聹ciwo聹ci, je偶eli ich nie posiada lub je偶eli inne podobne artyku艂y rolno-spo偶ywcze posiadaj拧 takie w艂a聹ciwo聹ci.
Nieprawid艂owo聹ci w zakresie znakowania stwierdzane podczas kontroli przeprowadzanych przez Inspekcj臋 聹wiadcz拧 najcz臋聹ciej o braku znajomo聹ci przez producent贸w aktualnych przepis贸w lub nie dostosowaniu opakowa艅 do zmian zachodz拧cych w prawodawstwie.
W wielu przypadkach wskazuj拧 jednak na 聹wiadome dzia艂anie producent贸w maj拧ce na celu wprowadzenie konsumenta w b艂拧d. Potwierdzeniem tej tezy mo偶e by膰 fakt:
podawania sk艂adu surowcowego artyku艂u rolno-spo偶ywczego niezgodnego ze stanem faktycznym,
znakowania produkt贸w napisem 聞eko聰, 聞bio聰, kt贸re konsument nabywa w przekonaniu, 偶e pochodz拧 z produkcji ekologicznej, a w rzeczywisto聹ci s拧 to produkty rolnictwa konwencjonalnego oznakowane w spos贸b wprowadzaj拧cy konsumenta w b艂拧d,
stosowania okre聹lenia 聞mas艂o聰 do wyrob贸w, do produkcji kt贸rych zastosowany zosta艂 dodatek t艂uszcz贸w niemlecznych i kt贸re w rzeczywisto聹ci nie s拧 mas艂em lecz 聞miksami聰,
sprzedawania pod nazw拧 ocet 聳 esencji octowej.
Maj拧c na uwadze problemy zwi拧zane ze znakowaniem artyku艂贸w rolno-spo偶ywczych Inspekcja w bie偶拧cym roku kontynuuje i stale poszerza dzia艂ania maj拧ce na celu zmniejszenie skali nieprawid艂owo聹ci w zakresie znakowania artyku艂贸w rolno-spo偶ywczych, w tym mi臋dzy innymi poprzez:
przeprowadzanie wielokrotnych kontroli jako聹ci handlowej artyku艂贸w rolno-spo偶ywczych, w toku kt贸rych szczeg贸lna uwaga zwracana jest na prawid艂owo聹膰 znakowania wyrob贸w przez producent贸w,
stosowanie kar grzywny w formie mandat贸w karnych wobec os贸b odpowiedzialnych za zaniedbania oraz wydawanie stosownych decyzji administracyjnych,
organizowanie szkole艅 dotycz拧cych znakowania. W dniu 23 lutego br. odby艂a si臋 konferencja dotycz拧ca znakowania: przetwor贸w mlecznych, wyrob贸w winiarskich, napoj贸w spirytusowych, piwa, napoj贸w bezalkoholowych, pieczywa, sok贸w oraz produkt贸w rolnictwa ekologicznego, zorganizowana przez Inspekcj臋 wsp贸lnie z Rad拧 Gospodarki 呕ywno聹ciowej. W konferencji uczestniczy艂o oko艂o 150 os贸b. W zwi拧zku z ogromnym zainteresowaniem w/w tematy by艂y kilkakrotnie przedstawiane r贸偶nym odbiorcom.
W dniu 8 czerwca br. Inspekcja po raz kolejny podj臋艂a si臋 zorganizowania konferencji w zakresie znakowania. W drugiej edycji przedstawiono zasady znakowania: przetwor贸w mi臋snych, ryb i przetwor贸w rybnych, przetwor贸w owocowo-warzywnych, wyrob贸w bran偶y cukierniczej oraz przypraw i zi贸艂. W konferencji tej udzia艂 wzi臋艂o ponad 100 os贸b.
Podejmowane przez Inspekcj臋 dzia艂ania powinny przyczyni膰 si臋 do poprawy jako聹ci handlowej artyku艂贸w rolno-spo偶ywczych
Dr Justyna Wasilewko |