Wielkie cięcie drzew

Już wkrótce przy polskich drogach nic nie będzie rosło

Przeglšd 42/2005 http://www.przeglad-tygodnik.pl/index.php?site=artykul&id=9643 Już wkrótce przy polskich drogach nic nie będzie rosło Wielkie cięcie drzew We mnie nie znajdzie pan zwolennika ochrony drzew przydrożnych. Mój syn rozbił samochód na jednym z nich. Uważam, że trzeba je wycinać - mówi Tadeusz Bednarzak, naczelnik wydziału dróg w powiecie Sokołów Podlaski. W tym roku w powiecie sokołowskim padło już niemal pół tysišca drzew przydrożnych i to jeszcze nie koniec. Podobnie dzieje się w niemal całej Polsce. Na przykład przy drogach w okolicy Mršgowa wycięto 450 lip, klonów i topoli, na drodze do przejœcia granicznego w Bezledach ponad 1000 drzew, na trasie z Białej Piskiej do Ełku 1600. Często tworzyły one ponadstuletnie, piękne aleje. Wyglšda na to, że wkrótce kwestia drzew rosnšcych przy drogach doczeka się swego "ostatecznego rozwišzania". Od 2004 r. sš one cięte na potęgę, poczštek dało chyba woj. warmińsko-mazurskie, za nim poszły inne. O palmie chronologicznego pierwszeństwa trudno mówić, bo nasze samorzšdy terytorialne niemal jednoczeœnie zauważyły szansę, jakš stworzyła zmiana przepisów - od 10 czerwca 2004 r nie obowišzuje już rozporzšdzenie nakładajšce na samorzšdy i zarzšdy dróg obowišzek uzgadniania wycinki drzew przydrożnych z wojewódzkim konserwatorem przyrody. I w ubiegłym roku piły poszły w ruch. Bez przebaczenia Lista grzechów przydrożnych drzew, podawana przez miłoœników radykalnych rozwišzań z użyciem piły i topora, jest długa: zasłanianie widocznoœci i znaków drogowych, uniemożliwianie szybkiego i bezpiecznego zjazdu z drogi, utrudnienia dla poruszajšcych się poboczami rowerzystów i pieszych, migotanie œwiatła słonecznego między drzewami mogšce spowodować zaburzenia wzroku kierowcy, łatwiejsze wpadanie w poœlizg z powodu liœci i dłuższego zalegania lodu w cieniu drzew, możliwoœć uderzenia spadajšcymi w czasie wichury konarami, a nawet i całymi drzewami, zwłaszcza topolami, doœć często rosnšcymi na poboczach, które po 60 latach już próchniejš i trzeba je wycinać. Na tym tle argumenty obrońców brzmiš doœć enigmatycznie. Drzewa przy drogach powinny rosnšć, bo tego wymaga ochrona krajobrazu, dewastowanego bezpowrotnie przez wycinanie drzew. Należš one do naszego dziedzictwa kulturowo-przyrodniczego, którego należy strzec. Dzięki nim drogi sš lepiej zabezpieczone przed nawiewanym zimš œniegiem. Przywoływany bywa też interes ptaków, owadów i pszczelarzy. "Droga z Sokołowa na Jabłonnę �ęckš obsadzona jest drzewami lipowymi. Sš one siedliskiem dużej iloœci organizmów, głównie owadów i ptaków, a ich wycięcie naruszy równowagę biologicznš", protestowało tamtejsze koło pszczelarskie. Oczywiœcie, bezskutecznie, ale też miód, produkowany z nektaru lip rosnšcych w chmurach spalin nie jest zbyt zdrowy. Z zagładš drzew walczš artyœci: Wojciech Malajkat, Andrzej Sikorowski, Grzegorz Turnau, Magdalena Wołłejko i Zbigniew Zamachowski; list otwarty ogłosiła Wspólnota Kulturowa "Borussia", stowarzyszenia Zielona Gmina i Rękš Dzieło. Padł też argument turystyczno-narodowy - że po ogołoceniu poboczy do Vaterlandu przestanš przyjeżdżać potomkowie "wypędzonych". Kwestia bezpieczeństwa Zwolennikiem wycinania przydrożnych drzew w woj. warmińsko-mazurskim jest olsztyński oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, który do końca roku planuje wycięcie ok. 2,5 tys. drzew (w 2004 r. œcięli tylko 800), a na swej stronie internetowej publikuje apel "Stop œmierci na przydrożnych drzewach" podpisany przez kilkanaœcie osób i takie stowarzyszenia jak opolskie Nasze Bezpieczeństwo czy Bezpieczna Droga z Gdyni. "Od 1999 r. w woj. warmińsko-mazurskim w wyniku najechania na drzewo zginęło ponad 570 osób. Przedstawianie tych ludzi jako szaleńców winnych własnej œmierci jest nieprawdziwe", piszš autorzy, domagajšc się szybkiego wyrębu drzew na poboczach w całej Polsce i stworzenia sieci "dróg wybaczajšcych", które nie grożš œmierciš w przypadku błędu, głupoty czy brawury kierowcy, o niewinnych pasażerach już nie mówišc. "Czy urzędnikom odpowiedzialnym za nasze drogi tak trudno porównać skutki wypadnięcia pojazdu na odcinku poroœniętym drzewami, do skutków identycznego zdarzenia na odcinku wolnym od przydrożnych drzew?", pada pytanie. A zamiast drzew, sygnatariusze proponujš posadzenie przy drogach krzewów niemajšcych grubych pni, takich jak bez, forsycja, kalina czy œnieguliczka. Problem jednak w tym, że liczba wypadków nijak się nie ma do liczby drzew rosnšcych przy drzewach. Wydział Œrodowiska i Rolnictwa Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego zbadał, czy wycinanie drzew wpływa na bezpieczeństwo jazdy. "Zagrożenie dla ruchu drogowego w zwišzku z występowaniem przy jezdni drzew nie jest potencjalnie większe niż na innych odcinkach dróg. Ewentualne usunięcie drzew nie poprawi bezpieczeństwa", stwierdził wydział. Bardziej jednoznaczne sš policyjne statystyki (tabelka), z których wynika tylko jedno - że wbrew pozorom nie ma zwišzku między tempem wycinania drzew a tragediami na drogach. W 2003 r., gdy wycinano znacznie mniej niż w 2004 r., mniej było i wypadków. Kom. Marcin Szyndler z Komendy Głównej Policji, twierdzi, że wycięcie nawet wszystkich drzew przy drogach na pewno nie poprawi bezpieczeństwa ruchu: - Na bezpieczeństwo wpływ majš trzy elementy: droga, samochód i kierowca. Tylko jeden z nich myœli i właœnie zachowanie kierowców w ponad 95% decyduje o iloœci wypadków. Jeœli kierowca będzie jechać ostrożnie, zgodnie z przepisami, to nie uderzy w drzewo. Po tym samym odcinku, na którym rozbił się samochód Otylii Jędrzejczak przejechały już tysišce pojazdów i nie powtórzył się taki wypadek. A jeœli uważamy, że nasi kierowcy nie potrafiš bezpiecznie jeŸdzić, to budujmy drogi z szerokimi poboczami i barierami pochłaniajšcymi energię. W całej Europie przy drogach rosnš drzewa. Interes pana Sebastiana Przy okazji sporu o drzewa wystšpił też jedyny przejaw aktywnoœci parlamentarnej Sebastiana Florka, byłego posła z "Big Brothera", który oœwiadczył dobitnie: - Należy wycišć drzewa rosnšce na poboczach, bo niosš one œmierć. Œmierć œmierciš, ale przede wszystkim niosš one możliwoœć zarobku. Pan Florek wprawdzie w Sejmie nie istniał, ale o interesy dbać umie i jako współwłaœciciel tartaku w woj. warmińsko-mazurskim doskonale wie, że im więcej œciętych drzew, tym więcej roboty i dla jego tartaku. Bo właœnie argument ekonomiczny, o którym jakoœ nikt nie mówi, jest największš zachętš dla "przyspieszaczy z siekierami". W Biuletynie Zamówień Publicznych cišgle powtarzajš się ogłoszenia o przetargach na "wycinkę drzew wraz z frezowaniem pni przy drogach oraz wywiezieniem dłużyc, gałęzi i karpiny" z terenu niemal całej Polski. Dla lokalnych firm, takie kontrakty, idšce w dziesištki tysięcy złotych, zawarte z solidnym bo państwowym zleceniodawcš (zarzšdy dróg) stanowiš żyłę złota. Przedstawiciele zleceniodawców dostajš zaœ stosowne łapówki, co tłumaczy ich zaangażowanie w obronę ludzkiego życia za pomocš œcinania drzew. Wycinka drzew stała się dziœ jednym z najważniejszych sposobów aktywizacji ekonomicznej mieszkańców gmin wiejskich. Dzięki tym pracom chwilowo spada bezrobocie, ludzie zarabiajš. Firmy zajmujšce się wycinkš dostajš drewno w rozliczeniu albo jest ono sprzedawane przez gminy na przetargach. Władze lokalne nie zbijajš na tym kokosów, bo drewno z wycinki sprzedaje się z reguły jako opałowe, po 40-80 zł za metr szeœcienny. Tyle że rzadko idzie ono rzeczywiœcie na opał, z reguły wędruje dalej, zyskujšc na wartoœci. - W naszym powiecie drewno z wycinki kupujš dwie firmy z �osic i Sokołowa, z przeznaczeniem na palety - mówi Tadeusz Bednarzak. A bywa i tak, że drewno z wycinki trafia do tartaków i nieœwiadomym klientom sprzedawane jest jako pełnowartoœciowa tarcica, w cenie 400-1200 zł za metr szeœcienny. Bóg rozpozna swoich Resort œrodowiska biernie obserwuje zagładę drzew i nie zajmuje oficjalnego stanowiska w tej kwestii; nie wystosowano żadnego wystšpienia ani apelu o wstrzymanie wycinki. - Ministerstwo Œrodowiska jest zaniepokojone problemem. Działania podejmowane przez resort zmierzajš do ograniczenia nieuzasadnionego niszczenia przyrody, w tym barbarzyńskiej wycinki przydrożnych drzew - stwierdził wprawdzie wiceminister œrodowiska, główny konserwator przyrody, prof. Zbigniew Witkowski, po upływie ponad półtora roku wycinania drzew w całej Polsce, ale nie wiadomo, co resort uważa za wycinkę "barbarzyńskš", a co nie, i jakie sš te "podejmowane działania". Tak długie milczenie Głównego Konserwatora zapewne spowodowane było brakiem wiedzy o tym, co się dzieje z przydrożnymi drzewami. Na szczęœcie nasze służby ochrony przyrody wykryły w jednej z ogólnopolskich gazet list czytelniczki na ten temat i stšd właœnie wzięła się ta odważna wypowiedŸ wiceministra. Przy bezczynnoœci resortu œrodowiska sprawš zainteresowali się posłowie z poprzedniego Sejmu, którzy zaproponowali zmianę ustawy o ochronie przyrody, tak by znacznie trudniejsze niż dziœ stało się uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzew z granic pasa drogowego. Nie wiadomo jednak, czy i kiedy nowelizacjš zajmie się nowa ekipa. Zgodnie z mšdrym polskim przysłowiem, nim słońce wzejdzie, rosa oczy wyje, więc problem wycinania drzew przydrożnych z pewnoœciš przestanie istnieć (wraz z drzewami) jeszcze przed zakończeniem prac legislacyjnych. Jak powiedział dyr. Władysław Adamiuk z warmińsko-mazurskiego zarzšdu dróg, jego służby chcš wycišć wszystkie drzewa z poboczy dróg Warmii i Mazur. Jak wszystkie, to wszystkie. Dziœ, podczas wycinki przydrożnych drzew nikt nie zwraca uwagi na ich stan i wiek. Nieważne więc, ile majš lat, czy sš zdrowe, czy chore, jakiego gatunku? Przypomina się napomnienie legata papieskiego podczas rozprawy z katarami: Wycinajcie wszystkich, Bóg rozpozna swoich. Andrzej Dryszel Polityka 42/2005 Polska masakra piłš mechanicznš Gdy jesieniš odleciały ptaki, przy polskich drogach znów zaczęła się masakra przydrożnych drzew. Pod hasłami bezpieczeństwa kierowców i modernizacji dróg niszczy się ukształtowany przed wiekami krajobraz. Wycinka pozbawiona jest jakiejkolwiek kontroli. Joanna Podgórska Widok mazurskich dróg chwyta za gardło. Krajobraz jak po kataklizmie. Powyrywane korzenie i pnie starych lip leżš pokotem przy poboczach. Niknš szpalery starych drzew przy krętych drogach, którymi i tak nie da się szybko jeŸdzić. Pozostaje monotonna przestrzeń. Właœnie unicestwiono malowniczš aleję klonów, lip i jesionów na trasie Mikołajki–Giżycko. W planach dalsza wycinka przy drodze prowadzšcej do Reszla i Œwiętej Lipki – jednej z najładniejszych na Mazurach tras widokowych. Na Warmii padajš stuletnie dęby. W Pomorskiem tej jesieni ma być wyciętych ponad tysišc drzew. Wicedyrektor Zarzšdu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie Władysław Adamiuk zadeklarował na łamach „Rzeczpospolitej”, że chciałby wycišć wszystkie drzewa z poboczy dróg Warmii i Mazur, ale nie ma na to pieniędzy. Przy drogach krajowych województwa zniknie 2,5 tys. drzew. Skali wyrębów przy drogach gminnych i powiatowych, gdzie rosnš najpiękniejsze i najstarsze drzewa, nikt nie jest w stanie oszacować. Samorzšdy nie pytajš nikogo o zgodę, bo nie muszš, tylko taœmowo tnš wszystko, jak leci. Prawdziwa hekatomba zaczęła się w kwietniu 2004 r., kiedy pod wpływem lobby policjantów i drogowców Sejm uchwalił ustawę o ochronie przyrody, która decyzję o wycince drzew przy drogach krajowych i wojewódzkich przekazuje Zarzšdowi Dróg, a w przypadku dróg powiatowych i gminnych – burmistrzom, starostom, wójtom lub prezydentom miast. Konserwator przyrody może się tylko bezsilnie przyglšdać.