Magnez – co powinniœmy wiedzieć o naszym zdrowiu

Niemalże każdy z nas ma niedobory tego pierwiastka w organizmie. Jak wielkie? 80% społeczeństwa ma bardzo poważny deficyt. Powód? Nasza współczesna cywilizacja, a także to, co jemy i jak żyjemy. Zacznijmy jednak od tego, dlaczego powinniœmy zwrócić szczególnš uwagę - na magnez.

Magnez – co powinniœmy wiedzieć o naszym zdrowiu. Profesor dr Alicja Zobel , Tadeusz Harabin Niemalże każdy z nas ma niedobory tego pierwiastka w organizmie. Jak wielkie? 80% społeczeństwa ma bardzo poważny deficyt. Powód? Nasza współczesna cywilizacja, a także to, co jemy i jak żyjemy. Zacznijmy jednak od tego, dlaczego powinniœmy zwrócić szczególnš uwagę - na magnez. Magnez jest niezbędny w ponad 300 reakcjach enzymatycznych, z czego około 100 jest zwišzane z cyklem Krebsa, a więc bezpoœrednio z produkcjš energii w komórce (produkcja ATP) (1). Brak tego elementu tylko w jednej reakcji prowadzi do upoœledzonego działania całego organizmu. Cišgły niedobór prowadzi do chronicznych chorób, które stały się plagš naszego wieku. Od dziesięcioleci stawia się nacisk i propaguje wyższe spożycie wapnia. Stany Zjednoczone majš jeden z najwyższych na œwiecie wskaŸników spożycia wyrobów mlecznych oraz suplementów wapniowych, i jednoczeœnie najwyższy przyrost osteroperozy. Statystyki dowodzš więc, że podawanie wapnia nie zahamuje postępujšcych ubytków tkanki kostnej. Procesy te sš bardziej złożone, niż się to potocznie wydaje. Koœci zdrowego człowieka w 60 % zbudowane sš z magnezu. Niedobór magnezu jest jednym z elementów prowadzšcych do ubytków kostnych. Magnez uruchamia reakcje enzymatyczne, pozwalajšce na wbudowanie czšsteczek wapnia w matrycę koœci. Tkanki zawierajšce najwięcej magnezu, to tkanki metabolicznie najbardziej aktywne: mięœnie ( 26% ), mózg, serce, wštroba i nerki. Wszelkie braki magnezu w organizmie, w pierwszej kolejnoœci upoœledzš pracę właœnie tych narzšdów. Statystyki amerykańskie podajš, że œrednie dzienne spożycie magnezu wynosi pomiędzy 143mg, a 266mg . Jest to dużo poniżej i tak niskich norm propagowanych przez RDA. Do tak drastycznych niedoborów doprowadza nas stres i nasza współczesna dieta. Magnezu brakuje w naszym pożywieniu. Teoretycznie występuje w nadmiarze w dużej liczbie produktów, które zwykle spożywamy na co dzień. Niestety w procesach produkcyjnych, większa częœć magnezu jest utracona. Niewielka częœć, która zdoła przetrwać jest zużyta przez nasz organizm na wyrównanie balansu kwasowo-zasadowego( pH). Jest to niezwykle ważna kwestia, którš zazwyczaj się pomija. Organizm jako całoœć, tak jak i poszczególne komórki majš bardzo wšski przedział działania kwasowo-zasadowy, w którym mogš pozostać żywe. Jakiekolwiek zachwianie – przejœcie na stronę bardziej kwasowš, lub bardziej zasadowš, spowoduje chorobę, lub œmierć komórki. Generalnie, powinniœmy utrzymywać organizm, lekko po stronie zasadowej. Przewlekły odczyn kwasowy oznacza rozwijajšcy się stan chorobowy. Na marginesie dodajmy, że jedynie tkanka rakowa może przetrwać w œrodowisku kwasowym i bez dostępu tlenu. Brak magnezu doprowadza do chronicznego kwasowego odczynu komórki i staje się podłożem do rozwoju komórek rakowych. Mechanizmy obronne komórki używajš magnez jako główny minerał alkalizujšcy. Redukujš w ten sposób nadmiernš kwasowoœć œrodowiska, przywracajš balans. Nasza codzienna dieta w przeszło 70% złożona jest z produktów spożywczych, wysoko przetworzonych pozostawiajšcych odczyn kwasowy. Odruchem obronnym naszego organizmu jest użycie resztek magnezu do redukcji kwasu i zbalansowania œrodowiska. Niedostatek magnezu musi być uzupełniony w organizmie, nawet kosztem wycišgnięcia tego minerału z koœci (10), czy tkanki mięœnia sercowego. Jest to kwestia przetrwania organizmu jako nadrzędnej całoœci. Jak objawia się brak magnezu w organizmie? Spójrzmy na siebie i na naszš rodzinę i ujrzymy skutki braku tego minerału; wysoki poziom stresu, brak energii, depresje, arytmia serca, wysokie ciœnienie krwi, kamienie nerkowe,(8) bolesny przebieg menstruacyjny u kobiet (11), problemy z zaœnięciem, migreny (9), skurcze mięsni, zmęczenie umysłowe, apatia. Lista ta jest dużo dłuższa. Szczególnie podatne na niedobory magnezu sš osoby starsze, sportowcy, ludzie ciężko pracujšcy fizycznie ( utrata magnezu poprzez skórę, obfite pocenie się). Usuwanie magnezu przyspieszajš: soft drinki, kawa, nadmierne spożycie alkoholu lub lekarstwa wzmagajšce wydalanie wody z organizmu (diuretyki ), tabletki antykoncepcyjne, insulina, minerał wapń ( działa anagonistycznie, blokuje przyswajanie magnezu) i większoœć lekarstw. (2),(3),(4),(5),(6),(7), (12). Zazwyczaj badania lekarskie pomijajš sprawdzenie poziomu magnezu. Test krwi jest nieadekwatny - daje mylšce wyniki, ponieważ magnez w przytłaczajšcej iloœci występuje we wnętrzu komórek, a nie w osoczu krwi. Jeœli poziom magnezu we krwi jest obniżony, jest to zwykle ostatnia faza choroby, tuż przed zgonem. Warto więc pamiętać, że u podłoża wielu poważnych chorób leży prosty brak minerału – magnezu. Magnez jest generalnie alkalizujšcym minerałem, rozkurczajšcym, uspokajajšcym tym samym przeciwstawnym do wapnia. Magnez powoduje, że uspokaja się system nerwowy, napięcia grup mięœni (szczególnie podatne sš mięœnie szyi i pleców), poprawia się elastycznoœć tkanki, obniża ciœnienie krwi (4). Największe iloœci tego pierwiastka występujš we wszystkich orzechach, nasionach, mškach z pełnego przemiału, nie oczyszczonym ryżu, kaszach, suszonych owocach, dużo jest również w œwieżych warzywach, œladowe iloœci w mięsie i mleku. Zazwyczaj nasza przeciętna dieta nie zabezpiecza niezbędnej iloœci magnezu. Potrzebne sš większe dawki i wtedy sięgamy po mineralne suplementy. Magnez występuje na rynku pod wieloma postaciami (13). Najbardziej popularne i najtańsze formy to magnezium oxide, gluconate, sulfate, chloride – należy ich unikać, ponieważ w bardzo niewielkim stopniu sš przyswajane przez organizm. Znacznie lepsze, wysoko wchłaniane formy to magnezium aspartate, lub zwišzane z cyklem Krebsa; magnezium - citrate, malate, succinate, fumarate (14). Generalnie magnezium jest bardzo dobrze tolerowane przez organizm człowieka, niezwykle wysokie dawki ( w gramach ) mogš spowodować rozwolnienie. W przypadku poważnych schorzeń nerek, lub serca należy skonsultować wysokoœć dawki z lekarzem prowadzšcym. Biblografia: 1. McLean RM, Magnesium and its therapeutic uses: A review. Am J Med 96, 63-76, 1994. 2. Teo KK and Yusuf S, Role of magnesium in reducing morality in acute myocardial infarction. A review of the evidence. Drugs 46, 347-359, 1993. 3. Turlapaty PDMV and Altura BM, Magnesium deficiency produces spasm of coronary arteries: Relationship to etiology of sudden ischemic heart disease. Science 208, 199, 200, 1980. 4. Whelton PK and Klag, Magnesium and blood pressure: Reviev of the epidemiologic and clinical trial experience. Am J Cardiol 63, 26G-30G, 1989. 5. Motoyama T Sano, and Fukuzaki H, Oral magnesium supplementation in patients with hypertension. Hypertension 13, 227-232, 1989. 6. Cox IM, Campbell MJ and Dowson D. Red blood cell magnesium and chronic fatigue syndrome. Lancet 337, 757-760, 1991. 7. Hicks JT, Treatment of fatigue in general practice: A double blind study. Clin Med Jan, 85-90, 1964. 8. Gershoff S and Prien E, Effects of daily MgO and Vitamin B6 administration to patients with recurring calcium oxalate stones. Am J Clin Nutr 20, 393-399, 1997. 9. Ramadan NM, et al., Low brain magnesium in migraine. Headache 29, 590-593, 1989. 10. Cohen L and Kitzes R, Infrared spectroscopy and magnesium content of bone mineral in osteoporotic women. Isr J med Sci 17, 1123-1125, 1981. 11. Piesse JW, Nutritional factors in the premenstrual syndrome, Int Clin Rev 4, 54-81, 1984. 12. Facchinetti F, et al., Oral magnesium successfully relieves premenstrual mood changes. Obstet Gznecol 78, 177-181, 1991. 13. Bohmer T, el al., Bioavailability of oral magnesium supplementation in female students evaluated from elimination of magnesium in 24-hour urine. Magnes Trace Elem9, 272-278, 1990. 14. LindbergJS,et al., Magniesium bioavailability from magnesium citrate and magnesium oxide. J Am Coll Nutr 9, 48-55, 1990.

Profesor dr Alicja Zobel , Tadeusz Harabin